Broeder Dieleman – Kargadoor, Utrecht, 29 jan 2016

De werfkelder Kargadoor is vanavond een klein kerkje, waar Broeder Dieleman ons meeneemt voor een zalvende dienst over tijd, plaats en geloof. Dat zijn grootse thema’s, maar Dieleman heeft de uitzonderlijke gave om ze persoonlijk en herkenbaar te maken. Klein en knus is ons volle kerkje, waar we met pakweg 70 man Tonnie’s evangelie tot ons nemen. Broeder Tonnie kondigt aan dat hij in één keer zijn meest recente werk, Uut de bron, gaat spelen, “dat duurt drie kwartier of één uur, of iets er tussen in, dat verschilt een beetje.” Op de achtermuur zien we mooie beelden van Zeeuwse landschappen, links zingt en banjoot Tonnie, en rechts bedient compaan Edwin de apparatuur.

Uut de bron is geen makkelijke plaat. In tegenstelling tot voorganger Gloria bevat het bijna geen traditionele songstructuren meer, het is in feite één lange soundscape, een soort van akoestische postrock, psychedelische gospelfolk, of hoe je het ook wilt noemen, deze trip vol flarden van liedjes, spoken word, geluidsfragmenten uit het Zeeuwse land, soms gelaagd met drone en soms haast verstild. Broeder Dieleman is ultramodern en oeroud tegelijk. Live zijn er mooie details, zoals de castagnetten (of hoe heten die dingen ook al weer), en de subtiele zangeffecten, soms dicht bij de microfoon en soms juist ver er achter. Richting het einde komt ook het nummer Genade genoeg nog langs, dat niet op Uut de bron staat maar er verbazend goed bij past.

Het is prachtig en fascinerend, aangrijpend zelfs. Het Zeeuwsvlaams in de geluidsfragmenten kan ik niet goed volgen, en het boek is verdorie uitverkocht, zodat ik het thuis niet eens goed kan bestuderen. Maar ook zonder boek voel ik dat Broeder Dieleman mij diep raakt. Zijn woorden en muziek zijn zalvend voor mijn ziel. Waar zit ‘m dat toch in?

Volgens mij heeft dat te maken met de grote en persoonlijke thema’s die ik noemde. Dat gaat bijvoorbeeld over landschap: ik ben in de kern een echte Friese jongen, met een fatsoenlijke hekel aan bos en bomen, en ik herken een diepe verwantschap met de Zeeuwen en het Zeeuwse land. Dat Zeeuwse land hoor je overal terug, en je ziet het natuurlijk in de beelden. “Het water vermenigvuldigt het licht.” En ook vogels! Op vorige platen kwamen al kauwtjes, aalschovers en spreeuwen voorbij, ik meen nu iets te horen over de buizerd, en aan het begin en einde van de set horen we in Ruischendergat de mooie zang van de bosrietzanger. De natuur is een thuis, het land is een anker, en gedurende het hele concert heb ik een diep gevoel van heimwee en melancholie.

Mijn gevoel van herkenning zit ook in het geloof. Alleen Broeder Dieleman zingt over genade en over verlossing, dat eerder voortkomt uit een zoektocht naar levensvragen dan uit het geloof zelf. Het is een zeer persoonlijk geloof, vol empathie en liefde voor de mens: “Eerst dronk ik uut de kraane, nu zo recht uut de bron,” zingt Dieleman. Geloof is geen instituut als de kerk, of een mythe die met rationaliteit bestreden moet worden, maar het is een groot grijs gebied waar je mag twijfelen en misschien mag zondigen, maar waar je ook inspiratie en genade kunt vinden. Geloof is geloof in de goede mens.

Eerder zag ik Tonnie Dieleman al eens mooie, kale liedjes spelen, samen met Janine Osta, en toen concludeerde ik dat ik geen woorden had voor de superlatieven die er bij horen. En misschien doe ik nu wel veel teveel aan tekstexegese, terwijl ik de helft niet eens goed versta, maar toch… Dit is wel wat de Broeder met mij doet, en dit is wel hoe de Broeder mij pakt. Ware hij een profeet, dan werd ik zijn discipel.

 

IMAG6943

 

Linkjes:
Zie voor een mooi interview van Kicking the Habit met Broeder Dieleman: http://kickingthehabit.nl/special/broeder-dieleman-interview
Zie voor het verslag van 3voor12\Utrecht: http://3voor12.vpro.nl/lokaal/utrecht/nieuws/2016/januari/Broeder-Dieleman-improviseert-en-wint-zieltjes-in-Kargadoor.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: