Le Guess Who – editie 2021

We hebben lang geduld moeten hebben en al bij aanvang weten we dat nieuwe donkere wolken samentrekken. LGW struikelt toch niet op het laatste moment over een nieuwe lockdown? Het wordt spannend, de coronapandemie is nog lang niet voorbij, maar met hard werk, creativiteit en doorzettingsvermogen wordt Le Guess Who dit jaar wederom een meer dan memorabele editie.

[De mooie foto’s hieronder zijn van onvolprezen fotogenie Anne-Marie van Rijn, de schimmige foto’s zijn van mijn telefoon]

Op voorhand was Darth Faber niet heel erg goed voorbereid voor deze aflevering van Le Guess Who. Ik merk dat ik zelf qua schrijverij nog wat op gang moet komen. Wel al veel bands gezien sinds de zomer, maar ik heb nog niet goed de woorden kunnen vinden om dat alles te beschrijven zonder de coronadreiging op de achtergrond. Want het was en is allesbepalend: voor de sfeer, de voor bands én publiek ontbreekt de routine vaak nog wat. En ach, ik was ook vooral toe aan onbekommerd kijken. Daar komt bij dat de playlist die LGW ons vooraf voorschotelt niet makkelijk doordringbaar is. Gemakkelijke routes zitten er niet in het programma, dus er zit niets anders op: op ontdekkingstocht! En oh wat een reis wordt dit.

De donderdag zit werk nog wat in de weg om tijdig in het festival te kunnen duiken, al is onderdeel van het werkuitje wel een mooie en LGW-waardige toer langs Utrechtse muurschilderingen en graffiti, van De Kabouter, de Verfdokter en Jan Is de Man en nog vele onbekende anderen. Leuk hoor, maar van het muziekprogramma resteert vervolgens niet veel meer. Ik kom binnen bij Irreversible Entanglements, steengoeie jazz, technisch, complex, poëtisch en bevlogen. Hé, Moor Mother doet ook mee! Zo als eerste band is het wel een lastige binnenkomer, eerlijk gezegd, dus ik struin naar de Cloud Nine voor Meril Wubslin. Dat is deels Zwitsers en dat is doorgaans geen aanbeveling, want zoals heel dat land is ook de muziek vaak veel te braaf. Maar de andere helft is Belgisch en zij brengt wel iets, al blijft het allemaal behoorlijk harmonisch, luisterfolk voor de spa rood drinker. Niettemin: het laatste nummer leunt lekker op een mooi en lang repetitief ritme.

Het eerste volledige optreden van de avond is tevens het laatste, nl. SUUNS, de stamgasten van LGW. Daar zijn ze weer. Eerder dit jaar kwam de nieuwe plaat The Witness uit en die is dan ook de hoofdmoot van vanavond. En tsja, dan gaat het dus een beetje hetzelfde als met de plaat: enkele piekmomenten afgewisseld met wat al te lang doorkabbelende stukken. Het is niet slecht hoor, hemeltjelief, de gedachte alleen al! Je zou zelfs kunnen beredeneren dat de pieknummers, zoals Witness Protection en Instrument (van Hold/Still) juist beter uit de verf komen zo. En op die momenten is SUUNS ook echt als vanouds fantastisch.

Omdat heel het programma elke dag voor middernacht afgelopen moet zijn begint het programma tijdig. Dat geldt vandaag ook voor het speculeren: nieuwe maatregelen dreigen per zaterdag, maar al snel na de persconferentie om 19u komt er bericht van LGW: we gaan door!! Het programma wordt op zaterdag zoveel mogelijk overgeheveld naar de middag en op zondag helemaal seated. Allemachtig, hier wordt tijdens het festival dat hele zelfde festival verplaatst en opnieuw geordend. Op enig moment heeft iemand gedacht: het is gekkenwerk maar we gaan het doen. We worden onderdeel van een waanzinnige experiment. Voor sommigen is dat pittig, want niet elke band kan worden ingeroosterd, voor anderen is de druk een goede reden om nog eens extra hard en goed te spelen.

In De Helling een stevige avond vandaag. San Leo is een Italiaans duo op drum en gitaar (en veel effecten), wat uitmondt in een fascinerende set: hard, meer soundscapes dan nummers, soms lekker minimalistisch, maar op andere momenten vol van effecten en noise. Hier houdt Darth Faber wel van. Daarna dan OvO, een brutalistisch duo dat zó genadeloos hard tekeer gaat dat de verf terstond van de muur bladdert. De drummer mept donderslagen, de zangeres met haar tot op de knieën krijst het tot een ware dystopie. Het doet wel enigszins denken aan Lightning Bolt twee jaar geleden. Na drie nummers ben ik er wel klaar mee.

Ik pik in de Ronda nog twintig minuten mee van Pink Oculus, die hier een waarlijk indrukwekkende show neerzet. Pink Oculus is een Surinaamse dame die eigenlijk Esperanza Denswil heet. Dit is geen concert, dit is een performance, een voorstelling van Before Wisdom, een plaat die nog uit moet komen. De lichtshow is spectaculair, met een soort rondo’s van licht rond Esperanza. Dit is echt grensverleggend goed en een passende omlijsting van de grootse diva die Pink Oculus is geworden. Pink Oculus heeft dezelfde internationale allure (excusez de uitdrukking, maar iets anders weet ik niet) die we een paar jaar geleden zagen met Sevdaliza. Dit is een show om heel goed te onthouden en hopelijk nog vaak te zien.

Vanishing Twin is op grond van de beschrijving een veelbelovende Engelse artpopband met een vleugje psych. Dat laatste zit ‘m dan vooral in het rare hoedje van de toetsen/synth figuur rechts op het podium. Op zich een prima band dit, vooral de drumster gaat er met fijne breaks en een overkill aan vrolijkheid lekker tegenaan, met de energie van een heel kinderdagverblijf. De Japanse bassist legt er lekkere ritmes bovenop, maar met name zangeres Cathy Lucas laat het toch wel liggen, met een tamelijk bloedeloze inzet. Hier zit meer in.

Gebrek aan inzet kun je Zwangere Guy niet verwijten. Goede flows, fijne cleane beat, af en toe een rustpunt (waar hij een stille zaal vereist), maar grotendeels toch vooral een lekker dampende pit voorin de zaal. Het is niet helemaal mijn ding maar ik word er wel vrolijk van, ook al gaat het regelmatig op (of over) het randje van het platvloerse.

Naast Pink Oculus is het hoogtepunt van de vrijdag onvermijdelijk Bendik Giske, een Noors-Duitse saxofonist in de stijl van Colin Stetson, met de saxofoon als multi-instrument. Het is uiterst technisch, zowel in de opzet (werkelijk overal zitten microfoons) als in de uitvoering (circular breathing in de saxofoon). Wat Giske doet is volgens de beschrijving queer performance art en zo is het: zijn muziek is van een grote kwetsbare schoonheid, zijn bewegingen zijn subtiel en prachtig en als hij tussen de nummers door het applaus ontvangt is zijn glimlach ontwapenend, ontroerend. Tussendoor kleedt Giske zich om in een soort witte tuniek en wordt hij nog meer een eenheid met zijn instrument. Ongelooflijk mooi optreden dit.

En dan begint het grote ombouwen. Van het hele festival. Alles wordt herschikt. Bericht van de organisatie op mijn telefoon: we beginnen vroeg en zijn vroeg klaar, maar het zal een festival zijn!

En zo sta ik op zaterdag rond lunchtijd al aan het bier in dBs voor University Challenged, weer een mooi project van Ajay Saggar en zijn vrienden. Ik ben niet helemaal onbevooroordeeld want ik vind alles van Ajay goed. Zo ook deze lange sonische gitaarexperimenten, zittend uitgevoerd met fraaie springerige filmbeelden op de achtergrond.

Daarna een paar rondjes fietsen door de stad, op naar De Helling waar een lange rij staat, en naar LE:EN waar nog niks speelt, dus dan toch maar weer terug naar uiteindelijk de Jacobikerk, waar ik topfit aankom voor de uitvoering van een project van Noord-Kaukasische folk. Zaur Nagoy brengt met minimale maar effectieve muzikale begeleiding traditionele verhalen. Het is vaak meer spoken word dan zang.

Het kan mij eerlijk gezegd maar een paar nummers echt boeien, maar bovendien moet ik ook snel door naar de Janskerk voor een project van de Gebroeders Dieleman en Van Eeckhout. Broeder Dieleman kennen we als groot kunstenaar in muziek en knipwerk, broeder Van Eeckhout kennen we als frontman van Amenra, en ze worden bijgestaan door multiman Pim van de Werken op piano en kerkorgel. Daarbij komt een engelenkoor van prachtige zangeressen, die helemaal voor in de kerk hun hemels Gregoriaans gezang brengen. Ik ben direct geraakt. Wat we verder horen zijn werkelijk prachtige liederen en gedichten over geloof, dood en vooral over leven: u bent moeder, ik ben kind. De combinatie van koor, kerkorgel, traditionele instrumenten en soms wat goed gedoseerde dissonanten werkt fantastisch. Het is van een sacrale schoonheid, een loutering voor de ziel. Een plaat is in de maak!

En dan zitten we dus nog steeds maar in de middag. Omdat het hele omzetten wat apocalyptisch aanvoelt is er sterke drang om goed door te drinken voordat alle biertaps sluiten en dat doen we bij LE:EN voor het stuiterbandje Gustaf. Terwijl ik aankom parkeert ook het busje net in, de bandleden vliegen achterom min of meer vanuit de bus het podium op en gaan direct los, want de tijdlimiet is streng vandaag. Het moet qua geluid en alles wel even settelen, bovendien is de akoestiek in LE:EN vooral achterin vanouds klote, maar als de chicks (en gitarist) van Gustaf en het hongerige publiek elkaar een nummertje of twee hebben gepeild begint de energie over te slaan en ontstaat er een lekker stuiterende massa voorin. Fijne arty stuiterpunk toch wel. En dan na zo’n dag ook tijdig thuis om nog voor middernacht een paar films te zien. Het zijn rare tijden.

Zondagochtend komt het hernieuwde programma voor die dag binnen. Ik heb er meteen al wel weer zin in en begin al vroeg met de animatiefilm Cryptozoo in het Louis Hartlooper. Ik begin er niet aan om het te beschrijven, dat deed de Duitser achter mij al met ‘this really was some next level weird shit’. Als je ‘m nooit ziet mis je er niks aan.

Ik heb de mindset nu wel mooi te pakken, maar het lukt me niet meteen om dat te vertalen in een soepele gang door het wederom bijgestelde rooster. Ik ben even bij Bent Arcana, met John Dwyer op gitaar en ook een lekker meppende drummer en nog wel meer goede muzikanten, maar ik zit niet lekker en de jams boeien me ook eigenlijk niet genoeg om te blijven. Al die stoeltjes in de Ronda, het is me toch wat te clean allemaal. Dus hop, op de fiets, om nog net een stukje mee te pikken van Petersburg, die speelt in de open ruimte voor The Village. Leuke band, ik zie er te weinig van helaas.

Op aanraden van (een deel van) de appgroep vervolgens toch maar weer naar HQ voor Faust. Dat gaat maar net goed, want dit is vanwege de beperktere capaciteit toch de dag van de lange rijen. Ik sta redelijk vooraan, achter mij staan zeker 200 mensen, trap af tot aan de garderobe. De aarzelende Italianen bij mij beloof ik dat we binnen komen, want ‘usually the room empties quickly when Faust starts playing’. En inderdaad, we missen niet veel en oh wat een feest is het om Faust weer te zien. Alhoewel, alleen Jean-Hervé Péron is nog over van de originele bezetting, wat er met drummer Zappi is gebeurd weet ik ook niet. Maar de vrij jonge band die er nu staat kan er ook wat van. Faust speelt het album Faust IV, met klassiekers als The Sad Skinhead, Jennifer en natuurlijk Krautrock. Er zijn rare sketches nog het meest aan Wim T. Schippers doen denken, maar deze keer zijn er geen breiende dames op het podium. De nummers hebben allemaal frisse arrangementen gekregen, die heerlijk worden uitgevoerd. De piepjonge drumster is geweldig en de vrolijkheid van Péron is zeer besmettelijk. Hoera voor Faust!

Afsluiter van dit festival worden natuurlijk de Sons of Kemet. Ik heb een groot zwak voor alles wat Shabaka doet en terecht! zo blijkt maar weer, want vanaf seconde 1 is het een verpletterend optreden. Twee drummers, een tuba en saxofoongod Shabbah bouwen de Grote Zaal in no time om tot een kolkende massa van feest. Zitten? Ha ha! Dat gaat natuurlijk niet bij deze denderende grensverleggers. Sons of Kemet speelt uitzinnig goed. De drummers (Eddie Hick en Tom Skinner) vullen elkaar aan tot een volstrekte eenheid van percussie. Energieke tubaspeler Theon Cross jaagt met een fenomenale solo de zaal door het plafond. De show is uiteindelijk natuurlijk van Shabaka, virtuoos meestersaxofonist zonder weerga. Alhoewel, voor teksten komen Joshua Idehen en Angel Bat Dawid nog langs – laatstgenoemde speelde een goed uur eerder zelf nog en gaat hier vrolijk door. Ze brengen extra venijn (Burn it down!), extra soul, extra jazz. De euforie in de zaal is buiten alle zinnen, iedereen danst en houdt elkaar nog eenmaal vast in deze ode aan de nacht.

De avond is nog jong als het stof weer neerdaalt, maar klaar is het nooit. Een nieuwe lockdown heeft het land weer in de greep, maar de vrijheid die LGW laat zien overtreft alles. Natuurlijk, niemand wil zitten en de zalen moeten vol, maar we weten ook dat het vermoedelijk wel weer even zal duren voordat het weer kan. Het voelt als een afscheid dat niemand wil, maar wat overheerst is immense dankbaarheid voor wat we hebben gezien. Dus: Ticket voor volgend jaar is weer in de pocket. Resteert nog een hele diepe buiging aan Le Guess Who, aan iedereen die zich helemaal gek heeft gewerkt om het onmogelijke mogelijk te maken. Dit was een onvergetelijke editie.

Wat anderen schrijven:
3 voor 12 – de donderdag
Kettingzaag – de donderdag
3 voor 12 – de vrijdag
Kettingzaag – de vrijdag
3 voor 12 – zaterdag en zondag
Kettingzaag – de zaterdag
Kettingzaag – de zondag
OOR – de hoogtepunten (en ook dieptepunten)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: