archiveren

Blogpost

Hoe gaat het eigenlijk met de Nederlandse underground? Die vraag stelde 3voor12 zich onlangs tijdens de maand van de underground. Daaruit bleek dat men de term vooral liever niet gebruikt, want ach het is weer zo’n hokje waar men niet in wil. Ik zit daar niet zo mee, underground is net als porno, ik herken het wel als ik het hoor of zie, dankzij een flinke dosis tegengeluid, ontwrichting, rebellie en eigenwijsheid.

l-1809-van-onderen

Van Onderen!

Ook bij Paradiso doet men niet zo moeilijk en meteen bij aanvang van het nieuwe jaar is er Van Onderen, “24 uur Nederlandse underground”. Dan kun je dus een eind heen lullen over hokjes en definities, maar ik weet dan al lang dat ik hier bij moet zijn. 24 uur, tientallen bands, workshops, presentaties, een overdose zonder weerga. Wie alleen al naar de namenlijst kijkt weet ook meteen het antwoord op de gestelde vraag: het gaat uitstekend met de Nederlandse underground! Wat een rijkdom! En dat straks allemaal een dwars etmaal lang bij elkaar op één locatie.

Uit deze gigantische ruif aan eigenzinnigheid kun je vreten naar hartelust, ga lekker op ontdekkingstocht. Voor wie echt wat houvast wil is er gelukkig altijd nog Darth Faber om je een handje te helpen, maar remember the bottomline: slechte keuzes kun je niet maken op deze avond. The Ex kan iedereen zelf wel bedenken als niet te missen hoofdact, verder bij deze dan toch nog wat aanvullende suggesties.

Eén van de fijnste bands van dit moment is The Fire Harvest, gewoon uit ons eigen Utreg. Ze gaan al een paar jaar mee, maar ik ontdekte ze pas onlangs in de Acu, bij dat andere undergroundfestival voor Nederlandse bands, Le Mini Who. Dit is underground, maar vooral ook mooie atmosferische darkfolk. En Singing, Dancing, Drinking is gewoon één van de mooiste platen van 2016. Check it out.

Die zelfde middag zag ik ook eindelijk Kanipchen-Fit, die ik al wat langer in het vizier had. KF is de band van underground-god Empee Holwerda, ooit zanger/gitarist van het legendarische LUL en daarna ook nog bij Solbakken. Maar tegenwoordig dus Kanipchen-Fit, samen met mevrouw Holwerda (enorm woest podiumbeest) en een lekker complexe drummer. Geen idee wat Kanipchen-Fit betekent, maar wel dat het klinkt als een gitaarband op steroïden, met een beetje funk, een beetje rock, een beetje noise, en het klopt allemaal wonderwel.

De mooiste band komt út Dokkum, want Dokkum is de beste! The Homesick mag niet gemist worden, totaal autonome noiserock van Elias, Jaap en Erik, allen met een grote voorliefde voor frituur (vooral frikadellen). Eigenwijzer dan The Homesick wordt het niet vanavond. Live ook enorm veel steviger dan op de EP.

Een echt volwaardige plaat is er in drie jaar nog steeds niet verschenen van The Homesick, maar dat zal er mee te maken hebben dat Elias ook nogal druk is met zijn andere band, Yuko Yuko. Als hij er dan toch is kan Yuko Yuko ook wel een potje spelen natuurlijk. Dat is dan meteen heel andere koek, met een stevige eighties-feel van DIY pop met enorm veel galm. Live absoluut één van de meest likeable bands around. Wie dit leuk vindt moet trouwens ook even bij KIEFF en bij The Hunter Complex gaan kijken.

Terug naar de Utrecht-promotie: This Leo Sunrise mag ook niet op je lijstje ontbreken. Binnen de context van Van Onderen vrij toegankelijke indie/alternative/shoegaze, maar neem vooral even de tijd om dit te checken. Kan zomaar eens een aangename verrassing worden.

Ook goed behapbaar is KIN, uit Groningen. KIN is stevig in de postrock gedrenkt, maar refereert ook aan PJ Harvey en dergelijke. Frontvrouw Kim Foster is vanuit Manchester in Groningen komen aanwaaien. De band bestond aldaar ook al, maar blijkbaar heeft ze de Engelse incarnatie verruild voor een Nederlandse versie. Ik zag KIN vorig jaar al tijdens de Popronde, op een piepklein hoekje van een bomvol Willem Slok, en dat was toch waarlijk wel indrukwekkend. Foster pakt je bij de strot en laat je niet weer gaan. Luister maar eens naar de mooie plaat Slowtv. 

Ontwapende underground bestaat ook, check daarvoor Naive Set. Heerlijk relaxed bandje, die maar weer eens laat zien waarom mensen überhaupt bandjes beginnen (ook al schijnt dat helemaal uit te zijn tegenwoordig, maar dat soort hypes laten we hier even passeren): maximaal effect met minimaal aantal akkoorden. Nog leuke teksten ook, hier en daar in het Duits.

Zea is stilistisch wat minder goed te betrappen. Deze eenmansband van Arnold Boer kan alles (en alles wat hij hier niet in kwijt kan kan hij kwijt als zanger van The Ex). Ik heb Zea al zeker twee keer gemist in Utrecht, dus nu wordt het wel eens de hoogste tijd om dat niet weer te laten gebeuren.

Underground hoeft trouwens helemaal niet in de hoek van de raggende gitaren te zitten. Wat te denken van mysterieuze Nimbus 3000, het dromerige Deutsche Ashram, het abstracte Blue Crime en de experimentele laagjesstapelaar Spoelstra (dat wel wat doet denken aan Binkbeats)?

Dit wordt een lange, lange dag. Hard gaan en maar zien wat je tegenkomt brengt je diep in de onderlagen van de ondergrond, doordacht en met gerantsoeneerde hoeveelheden bier haal je misschien het klokje rond voor een fijne staalkaart van de vaderlandse underground. Hoe dan ook kan het nieuwe jaar niet beter beginnen.

 

 

 

EuroSonic

Hoe kunnen we het nieuwe jaar beter beginnen dan met een vooruitblik op Eurosonic door Darth Faber?! Het programma in Groningen is met van 346 acts weer enorm en wie zich niet terdege voorbereidt loopt grote kans om zich in deze overdaad te verliezen. Ergo: hier is een goede gids nodig. Het was weer een enorme klus, maar volgens mij ben ik er uit. Zie hieronder mijn handreiking voor Eurosonic. Over Noorderslag onderstaand nog wat reflecties. De nadruk ligt op nieuwe ontdekkingen, want bands als Dewolff, John Coffey, Birth of Joy en De Staat kun je zelf wel bedenken. Here we go…

Eurosonic

The Black Heart Rebellion – woe, Der AA theater, 00.30
Duistere darkfolk/doomwave zoals dat alleen uit Gent kan komen. Soms tegen de metal aan, maar dan ook af en toe weer een viool, of een haast akoestisch stuk. Eén van de beste platen van het afgelopen jaar.

Eriksson Delcroix – woe, Grand Theatre up, 21.00
Eriksson Delcroix klinkt in eerste instantie als een leuk countrybandje, tegen de bluegrass aan, maar er zitten toch wel erg veel mooie lagen folk en americana in. Ze tourden eerder in Nederland in het voorprogramma van Blaudzun, en dat was een heel erg aangename ontdekking. Band met hele hoge sympathiefactor.

Verder heb ik me niet zo in de woensdag verdiept, want Darth Faber moet zelf gewoon werken en is er de eerste dag dus nog niet bij, helaas…
De donderdag en de vrijdag dan:

SVPER – do, News cafe, 20.45
Lo-fi electropop uit Spanje, met kraut, sensuele zang en strakke wave. Tussen motorik en sensueel. Dat is het proberen waard. Speelden al op SXSW.

Nikki Louder – do, Spieghel up, 21.30
Een knetterende pot Sloveense noise, dat hebben we sinds Laibach al niet meer op tafel gehad. Nikki Louder pakt het voortvarend aan: stomende noisepunk van het aangenaam kwaaie soort. Doet me denken aan Repetitor, de Servische collega’s die we hier een paar jaar geleden de boel zagen afbreken. Veelbelovend dus! Speelt ook op woensdag in de Spieghel, zelfde tijd.

FEWS – do, De Beurs, 21.25
In eerste instantie klinkt dit als Klaus Johann Grobe, die vorig jaar op ES stond, maar luister nog eens: beetje Jesus & Mary Chain, beetje Wooden Shjips haast. IJzeren motorik, stuwende gitaren. Hypnotische ervaring.

Yung – do, De Beurs, 22.50
Ongooglebare naam in een tijd waarin elke hippe band zichzelf Yung .. [zelf invullen] noemt, maar de muziek komt wel degelijk aan! Lekkere pot neopunk, combineert melodieuze gitaren met strakke ritmes en goed schreeuwende zang. Zit in het hoekje van Girl Band en Menace Beach. Kan je je geen buil aan vallen.

KIN – do, Warhol, 23.00
Afgelopen jaar profileerde KIN zich stevig in de Popronde met een prachtig optreden in minikroeg Willem Slok. KIN zit heerlijk tussen wave en postrock, een band vol overtuiging die het publiek er bij de haren bij sleept. Op het Grunnsonic-programma, dus je kunt zo binnenlopen. Helaas wel in de Warhol, slechtste zaal van Groningen en verre omstreken.

Pumarosa – do, Vera, 23.45
Eén van de weinige lichtpuntjes van de afgelopen editie van London Calling. De single Priestess laat goed horen wat Pumarosa in zijn mars heeft, wat een heerlijke electropsychkraker is dat zeg! Zelf noemen ze het ‘industrial spiritual’. Hopelijk hebben ze genoeg om een set lang te kunnen boeien, maar het basismateriaal is er. Lichte hype, dus kom op tijd, want wordt volle bak in Vera.

Kontinuum – do, Vera, 01.15
Goede IJslandse industrial wave met een vleugje duistere doom en postrock. Ja, dit klinkt heel erg lekker, als het kleine broertje van Solstafír, dat hier vorig jaar furore maakte. Garant voor mooie, lange, duistere nummers.

Weval (01.15), Applescal (02.00), Alle Farben (03.00) – do, Paradigm
Paradigm is tijdens ADE geridderd tot beste underground club van de Benelux, en op donderdagnacht gaan ze dat helemaal waar maken met een mooie trits dance-acts. Eerst Weval, het duo dat o.a. Motel Mozaïque al alle hoeken van de zaal liet zien. Dan Applescal, die vorig jaar de heerlijke deeptechnoplaat For uitbracht. En dan afpilsen met Alle Farben, wonderboy uit het Berlijnse nachtleven. Nachtje doortrekken voor de diehards.

Vrijdag dan maar een beetje rustig aan beginnen.

Grandbrothers – vr, Grand Theatre up, 20.45
Dit is iets heel anders: twee mannen, een jazzklassieke piano, en daaroverheen atmosferische synths en loops. Stapelt laag op laag, tot een pianotrip met een haast klassieke postrocksfeer. Tussen de pianoritmes van Nils Frahm en de electronische soundscapes van Future Sound of London, en dat op een natuurlijke manier bij elkaar gebracht. Zeer intrigerend.

Blaue Blume – vr, De Beurs, 22.50
Prachtige Deense band, sterk geïnspireerd door Antony & The Johnsons, maar meer het geluid van Perfume Genius in combinatie met Morrissey. Komt heel dicht bij je, pakt je vast en zingt met snik en trillend uit het diepst van zijn tenen. Je moet er van houden, anders wordt het niks voor je. Maar voor wie er gevoelig voor is kan dit geweldig worden.

Marble Sounds – vr, USVA, 23.00
Belgische band met het soort verstilde liedjes dat doen denken aan Sparklehorse of Amatorski, maar meer in de verte ook aan Notwist. Schuwt het grote gebaar niet, maar blijft altijd aangenaam melancholisch. Heeft de sound voor in een kleine kroeg, maar net zo goed voor megagrote podia. Dit kan een grote ontdekking worden.

Desert Mountain Tribe – vr, Spieghel up, 23.00
Engelse psychrock, tussen de nette psychedelica van Tame Impala en de gruizige psychrock van Black Angels in. Schuwt het grote gebaar niet (zoals dat hoort bij Engelse bands). Dit kan dus een heel erg lekkere set worden.

Bachar Mar-Khalifé – vr, Der AA-kerk, 23.45
Frans-Libanees-Arabische electronica experimentalist. Stijloverstijgende klassiekgeschoolde conservatorium-electronica met jazz-invloeden van over de hele wereld. Totaalfusion.

Forever Pavot – vr, Minerva AA, 00.20
Ja, Forever Pavot, dat is nog eens een leuk bandje! Mooie ontdekking vorig jaar op Oscillations in Ekko. Franse psychedelica, beetje fuzz, beetje Jacco Gardner, en dat alles met een enorme glimlach onder de snor. Absoluut de band met de grootste sympathiefactor, maar toch zeker ook met echt een goed geluid. Is live veel beter dan op plaat.

The Germans – vr, Spieghel up, 00.30
The Germans uit België bestaan al weer een tijdje en laten zich graag inspireren door vrijwel al mijn helden: Sonic Youth, Velvet Underground, oude Pink Floyd, Can, u zegt het maar. Dat vertaalde zich vorig jaar in de briljante plaat Are Animals Different, die als één lang nummer van drie kwartier wordt neergelegd. Vol noise, psych, kraut. Als dat zich met dezelfde intensiteit vertaalt naar het podium dan wordt dit geweldig.

Briqueville – vr, Mutua Fides, 01.15
Brute doom uit de krochten van België. Gekleed in lange gewaden en met gouden maskers, maar herkenbaar als de mannen van Amenra (althans dat vermoed ik; er zijn nog veel wildere verhalen). Denk ook aan Goat, of zelfs Sunn O))). Lange instrumentale nummers, niet alleen om te luisteren maar vooral om te ondergaan. Sterke ingewanden noodzakelijk, vorig jaar op Motel Mozaïque was het geweldig maar vertrok driekwart van het publiek. Alle ruimte dus voor de ware liefhebber.

ROME – vr, USVA, 20.00
Luxemburgse postfolk, ook met zo’n ongooglebare naam. Heeft al tien albums uitgebracht. Lastig om dit vast te pinnen: dark ambient chansons, met zowel folk als industrial er doorheen gelardeerd. Wie dat kan, kan heel veel.

Noorderslag

Het is weliswaar de dertigste editie van Noorderslag, ik heb daar 23 van meegemaakt, maar dit jaar ga ik het toch heel anders doen: de Oosterpoort laat ik links liggen. Aan het programma ligt het niet, dat is ook dit jaar weer uitstekend. Maar toch… jaar na jaar voel ik me hier minder op mijn gemak. De sfeer op Noorderslag staat me steeds meer tegen. Omdat Noorderslag dicht bij mijn hart ligt heb ik er lang over nagedacht wat het is dat mij nu weerhoudt om te gaan. De kern is dat Noorderslag elk jaar verder verschuift van een mooie showcase van de Nederlandse muziek naar een bijeenkomst waar je bij moet zijn omdat het de place to be is. De showcase bestaat nog steeds, daarover geen twijfel, maar de ontzettende “kijk ons hier eens lekker hip wezen”-sfeer overheerst inmiddels tot op het irritante af. Er zijn me net teveel mensen die niet echt voor de muziek komen, die overal doorheen lopen te kwekken en die het zelfs klaarspelen om de bands tot op het podium te negeren. Noorderslag doet hier zelf ook druk aan mee, met vooral de irritante overprofilering van 3fm. Dieptepunt was het type Gooise matras in de hal met een bordje “de 3FM rondleiding begint HIER om 22.00”.

Gaat dat nog over muziek? Nee, Noorderslag is marketing geworden, het culminatiepunt van een niet meer te ontwarren kongsie van muziek en media. Ik ben niet naïef en zie ook wel dat deze altijd innig samen zijn gegaan, maar de verkenning van die interactie vind ik niet interessant, laat staan de vraag hoe een band succesvol kan zijn met behulp van media. Muziek als branche interesseert me niks. Ik wil muziek luisteren en kijken die in zichzelf authentiek is, of die voor mijn part media gebruikt in plaats van andersom. Het leek me daarom beter om maar eens een jaartje over te slaan, om even een beetje afstand te nemen van Noorderslag, zodat we wellicht later de liefde weer terug kunnen vinden.

Nadat ik dit schreef zag ik dat muziekjournalist Peter de Bruyn met hetzelfde dilemma worstelt, zie hier zijn artikel in het Dagblad van het Noorden (al gaat dat meer over de conferentie dan over het festival, maar het idee is m.i. vergelijkbaar).

Toch naar Noorderslag? Ga dan in elk geval naar Terzij de Horde, Iguana Death Cult, The Homesick, Canshaker Pi, De Likt, Naive Set, Sevn Alias, Birth of Joy en Bewilder. Popprijs kun je overslaan, die gaat toch naar Kensington.

Aanbevelingen van anderen:
– Tien tips van 3voor12: http://3voor12.vpro.nl/nieuws/2016/eurosonic-noorderslag/10-tips.html (grappig genoeg echt nul overlap met mijn eigen lijstje).
– De heavy Eurosonic-route van Never Mind the Hype: http://nmth.nl/esns16-voorpret-met-de-heavy-eurosonic-route/
– Lijstje aanbevelingen van Europese media, via ESNS: http://www.eurosonic-noorderslag.nl/en/festival/recommended/
– … (more to follow)

IMG_0259

Zo, dat was concerttechnisch weer geen misselijk jaar! In kwantiteit meer concerten dan ooit tevoren, in kwaliteit steeds dieper de ondergrond in, met enorm veel experiment en eigenzinnigheid. Ik tel niet minder dan 130 bands die op het podium voor mij verschenen. Daar zat dit jaar geen groot podium van formaat HMH tussen, dus ik durf nog wel te zeggen dat ik alles ook daadwerkelijk goed heb kunnen zien ook. Dat alles speelde zich voor een groot deel af op kleine en middelgrote festivals, zoals de meerdaagse Eurosonic/Noorderslag, Le Guess Who? en Motel Mozaïque, en enkeldaagse events als Le Guess Who in Pandora, London Calling in de Tolhuistuin, en het geweldig leuke nieuwe festival Into the Void. Daar tussendoor nog een onstuitbare stroom aan losse concerten, vooral in hometown Utrecht. Vanaf Lowlands kwam tussendoor nog een uitgebreid tweetverslag binnen, maar daar was ik zelf niet bij.

Intussen schoot deze blog in september door de grens van de honderd berichten heen, na ruim 2,5 jaar bands kijken schrijven. Daarna ben ik gestopt met het uitdelen van sterren; het uitdelen van sterren is me te gemakzuchtig en ook geen erg fatsoenlijke samenvatting van de inspanningen van de hardwerkende bands. Ergo. Kan een jaarlijstje dan wel? Ik denk het wel. Dit is een positieve selectie, uitsluitend vijf sterren zou je kunnen zeggen, dus een diepe buiging mijnerzijds. Ik heb daarom een eclectisch lijstje van tien optredens gedestilleerd die op mij de meeste indruk hebben gemaakt dit jaar. Het is een cliché, maar wat ik gezien heb ontloopt elkaar op hoog niveau echt maar weinig. Maar goed, quit the disclaimers, here we go:

1. Ufomammut – Neushoorn, Into the Void (24 oktober)
Het meeste indruk maakte toch wel Ufomammut, ongelooflijk hard maar loepzuiver in de spiksplinternieuwe zaal De Neushoorn in Leeuwarden. Ik ben normaal niet zo’n geluidsfetisjist, maar als het zo goed is als hier dan tilt het een anderszins vaak wat gesloten band als Ufomammut ineens naar een ander niveau. Het is geen beton meer, maar verfijnde architectuur. Ufomammut blijkt vele lagen te herbergen, je zou het zelfs nuance kunnen noemen, op genadeloos volume gebracht. Wat een beestachtig goede band staat er dan opeens! Zeer indrukwekkend.

2015-10-24 18.46.18

2. The Necks – Theater De Kikker, Le Guess Who? (22 november)
Van totaal andere orde was The Necks, in het bomvolle theater De Kikker tijdens Le Guess Who? Startend met een loopje op de contrabas, de drum die invoegt, en de piano die er bij komt. Het is één lang nummer van exact een uur, zonder veel melodie, eerder langzaam maar zeker steeds weer verschuivende lagen en ritmes. Denk Canto obstinato. Verbluffend optreden, ongelooflijk knap en fascinerend om te zien.

3. Broeder Dieleman – Tolhuistuin, LC Concerto (16 mei)
Ook om geconcentreerd en stil te luisteren is Broeder Dieleman, met verstilde liedjes op akoestische gitaar, af en toe begeleid met samenzang en harmonium. Ook hier een belangrijke externe factor, namelijk de prachtig ondergaande zon over het IJ en de skyline van Amsterdam, een prachtige achtergrond bij de grondgebonden folk van Dieleman. Dit was zo’n optreden waar alles ineens bij elkaar past. Maar laten er geen terugblik op een zonsondergang van maken; het is Tonnie Dieleman zelve die hier met diep doorvoelde liedjes de ziel van het Zeeuwse landschap toont aan het ademloos luisterende publiek. Ten diepste ontroerend op de mooist mogelijke manier.

4. OM – De Helling, Le Guess Who? (19 november)
OM maakt een soort van meditatieve metal, boedhistische doom zo u wilt, of basgestuwde psychedelische mantra’s. Ongrijpbaar, haast religieus, bedachtzaam en wonderschoon tegelijk. Dit is echt één van de meest fascinerende en beste bands van nu. OM geeft geen concert, OM is een hoogmis, een diep doorvoelde, haast religieuze belevenis.

5. Godspeed You! Black Emperor – Paradiso (29 april)
De beste band van deze eeuw is Godspeed You! Black Emperor. Op het podium biedt GYBE lange orkestrale geluidsconstructen, zonder duidelijk leider of dirigent, maar vol structuur én improvisaties. GYBE is een orkaan, een compromisloze totaalervaring. Ik had ze al jaren niet meer gezien, maar dit was een weerzien om niet licht weer te vergeten. Verpletterend goede band.

6. Primus – TV Ronda (19 juni)
Ik kan er niet omheen, ik doe het gewoon en ik zet Primus hoog in de top 10 van dit jaar. En dat had ik van te voren toch zeker niet gedacht. Primus is natuurlijk een prima band, maar met de levensgrote en vaak betreden valkuil van gefreak, gepiel en gedoe. Als die valkuil echter wordt vermeden past alles naadloos bij elkaar. Technisch van uitzonderlijk niveau, dat wisten we eigenlijk wel, maar Claypool en kornuiten hebben deze dag in juni echt zin om een feestje vol muzikale gekte neer te zetten. En we krijgen niet één maar twee concerten deze avond: eerst een uur greatest hits, daarna even ombouwen en dan nog een uur een totaal waanzinnige interpretatie van Sjakie en de Chocoladefabriek. Niet uit te leggen, had je bij moeten zijn.

7. Acid Mothers Temple – DBs (12 oktober)
Eveneens een volstrekt eigen universum brengt Acid Mothers Temple. Rechtstreeks uit de rafelranden van de Japanse consumptiemaatschappij katapulteren de Acid Mothers ons in een lange trip van indrukwekkend complexe spacegaze. Combinatie van een machtige wall of sound, een retestrakke motorik en etherische psychedelica. Adembenemend.

8. Reigning Sound – Bitterzoet (3 juli)
Reigning Sound schudt de puntige bluesrockliedjes uit zijn mouw zoals de Rolling Stones die al dertig jaar niet meer uit de gitaar krijgt, las ik ergens, en dat is de spijker op zijn kop. In Bitterzoet op een hete juli-dag een zweterig hete avond vol met zulke pareltjes van tijdloos gruizige classics. Reigning Sound rules supreme in het koninkrijk van de garagerock!

9. Julia Holter – Janskerk, Le Guess Who? (19 november)
Julia Holter had zich al enige jaren genesteld in de voorhoede van de avantgardepop, maar met de plaat van het jaar Have You In My Wilderness ben ik dit jaar volledig overmeesterd. Wat een plaat! Op het podium van de Janskerk komt dat helemaal tot zijn recht – waarbij ik de mazzel heb dat ik helemaal vooraan zit en volledig in het optreden op kan gaan. Kort na de aanslag in Parijs is de sfeer nog wat bedrukt, maar Holter pakt deze helemaal met een prachtig gezongen gedicht. Prachtig optreden, prachtige setting.

10. Thee O Sees – TV Pandora (23 mei)
Even back to basics met de allesverwoestende ploegmachine van Thee O Sees. Een krap jaar na de inwijding van de Pandora wordt nu eindelijk het zweet op de muren gespeeld, het gruis uit het plafond geragd en het beton ontwapend. Twee drummers om nog wat extra vermogen toe te voegen, terwijl John Dwyer beestachtig tekeer gaat. Fuzz van wereldklasse.

Omdat een top 10 nooit genoeg is en de keuze tussen 10 en 11 ook nogal arbitrair is, moeten er toch ook wat speciale eervolle vermeldingen worden gemaakt. Daarbij passen in elk geval de elektronische veteranen van Underworld en de nog veel oudere veteranen van Kraftwerk, die beiden met ijzersterke oude nummers lieten horen en zien dat ze feitelijk tijdloos zijn.

Onder de veteranen valt intussen ook wel The Notwist, die zowel op Motel Mozaïque als op Le Guess Who lieten zien en horen tot de absolute fronthoede te horen van wat je tegenwoordig live kunt zien. Ik zag dit jaar ook twee keer Solstafir: uitstekend optreden in Vera op Eurosonic, maar dat niveau werd in de Neushoorn op Into the Void niet herhaald.

Into the Void is intussen overigens wél de ontdekking onder de vaderlandse festivals. Programmerend aan de scherpe kant van Roadburn zag ik niet alleen Ufomammut als concert van het jaar, maar ook nog de prachtige wereld-postrock van Jambinai en de stomende stoner-postrock van My Sleeping Karma. Lekker! Festival om in 2016 weer terug te komen! Dit is voor mij ook wel tekenend voor het afgelopen jaar: kleine, spannende, scherp programmerende festivals voor een paar honderd mensen, of zoals bij LGW voor een paar duizend, dat is toch echt veel meer mijn ding dan grootschalige feestfestivals. In de festivalisering van Nederland worden veel podia rucksichtlos gevuld met voorhanden zijnde bandjes, maar gelukkig zijn er aan de randen voor de liefhebbers ook steeds meer van dit soort festivaljuweeltjes te vinden. Veelbelovend voor het nieuwe jaar!

Andere lijstjes:
– Zie hier ook een mooi lijstje van The Guardian: http://www.theguardian.com/music/musicblog/2015/dec/29/best-music-gigs-2015-guardian-writers (maar kom op, Coldplay…)
– Lijst van redacteuren en verslaggevers van 3voor12/Utrecht: http://3voor12.vpro.nl/lokaal/utrecht/nieuws/2015/eindejaarsdossier/De-beste-optredens-in-2015-volgens-redactie-3voor12-Utrecht.html

De plaat-van-het-jaar lijstjes vliegen je al vanaf eind november om de oren, de song van het jaar 2015 is al een paar weken geleden bepaald, de boekhoudingen zijn al gesloten en het jaar lijkt al ten einde, maar ik rek het nog even totdat er echt niks anders meer binnenkomt dan kerstplaten – ok, dit excuus is ook wel ingegeven door algemene eindejaarsdrukte in het reguliere werk. Hoe dan ook: als ook ik terug kijk op de albums van 2015 zie ik een heel mooi jaar met een aantal prachtige platen, die nog wel een flinke tijd zullen meegaan. Het valt ook niet mee om er een al te strikte volgorde in aan te brengen, dus dat doe ik dan ook niet, al is de bovenste plaat ook echt wel nummer één voor mij. Zie hier mijn overzicht.

Julia Holter – Have you in my wildernessjulia-holter-have-you-in-my-wilderness
Na alle mooie platen die ze in de afgelopen jaren al maakte, lijken dat ineens vooral voorstudies voor meesterwerk Have You in My Wilderness. Holter leverde een plaat van bedrieglijke toegankelijkheid, die bij elke luisterbeurt meer detail en finesse ontvouwt. Ik heb dit inmiddels al tientallen malen gehoord en nog steeds wordt het elke keer mooier, rijker, aangrijpender en pakkender. Je ontdekt steeds nieuwe lagen en perspectieven. Julia Holter heeft hier een echt zeldzaam mooie plaat gemaakt, waar echt alle nummers indruk wekken, niet altijd direct, maar onontkoombaar steeds meer. Dit is geen plaat voor kortstondige verliefdheid, maar voor een lange liefde. Ik kan me niet voorstellen dat ik dit ooit niet meer draai.

GD30OBH5.pdf

Other Lives – Rituals
Dit is zo’n plaat die al sinds verschijnen met grote regelmaat mijn oren masseert, vanwege het vermogen om dat op de achtergrond te doen, maar ook bij intensief luisteren. Rituals is een instant indieklassieker, beter nog dan voorganger Tamer Animals – en dat was al niet misselijk. Rituals is haast barok in rijkdom, maar altijd strak gedoseerd, zonder te vervallen in bombast, de valkuil van een band als Arcade Fire. Other Lives biedt echt muzikale rijkdom, getuige ook het uitstekende optreden afgelopen november. Meteen al met Fair Weather hoor je het volle gedetailleerde geluid, een nummer als Reconfiguration is een soort van doordacht naturel, English Summer is een tijdloze klassieker, en Easy Way Out hoort in ieders songlijstjes. Plaat met eeuwigheidswaarde.

Alamo Race Track – HawksHawks-packshot
Nog zo’n Nederlandse plaat van begin van dit jaar is de vierde van Alamo Race Track. Dit is geen heel productieve band, maar oh my berg je maar als er van de Groningse Amsterdammers weer nieuw werk verschijnt. Hawks is een plaat van een verbluffende schoonheid. Niet die verblindende schoonheid zoals van Jolene, maar een schoonheid vol van butsen en doorleefdheid, die de onderliggende pracht soms lijkt te verbergen, maar die er onmiskenbaar doorheen schijnt. Hawks koestert daarmee het leven: “It’s bad luck, but brighten up”, zingt Ralph Mulder met enigszins moeilijke stem. Hawks staat vol prachtige nummers, eerste nummer Young Spruce and Wire is meteen al een hoogtepunt, Safe House ontroert tot tranen toe, titelnummer Hawks is een ode aan jeugd en natuur, “You can still be young at heart”. Misschien is het de naderende midlifecrisis, maar ik denk dat ik deze plaat nog heel veel langer met mij mee draag.

ShaileshBahoran2_ConnyJanssiET – Inside Out
In tegenstelling tot de meeste andere albums in deze lijst vind je deze geweldige plaat van iET in andere lijstjes niet of nauwelijks terug. En dat is toch jammer (maar ook niet heel verbazingwekkend, iET ziet het zelf niet eens als album maar meer als nevenproject). Inside Out is feitelijk de soundtrack bij de gelijknamige voorstelling van Conny Janssen Danst, waar jazzy singer-songwriter iET de muziek voor componeerde. Dat levert niet alleen een prachtige dansvoorstelling op, maar ook een zeer luisterwaardige plaat. Voorganger So Unreal kreeg al lovende reacties, maar met Inside Out overstijgt iET zichzelf. Deze plaat is grotendeels instrumenteel, met stem hooguit als extra instrument, en ook veel minder herkenbare nummers. iET gaat met gitaar, toetsen en cello van langzaam opgebouwde drone tot nummers die amper van soundscapes te onderscheiden zijn, en weer terug. De boog blijft continu gespannen. Dat is primair heel functioneel voor de dansvoorstelling, over de rol van het individu in de complexiteit van een massa, maar ook zonder de voorstelling weet deze plaat de spanning van het thema te vatten. Heel knap.

Courtney Barnett – Sometimes I sit and think, sometimes I just sitCournetbarnett
De Australische Courtney Barnett brengt met deze plaat slacker zoals het moet maar zoals je zelden hoort, want zo makkelijk is het niet om lamlendigheid te vermijden ten gunste van een heerlijk wakkere spontaniteit. Barnett levert een parel van een album vol hoogtepunten, met prachtige, achteloze teksten in spraakzang vol poëzie van de frustraties van en verwondering over het dagelijks leven. Een plaat zo op het eerste gehoor zonder grootse ambitie die toch ineens de tijdgeest op de hielen trapt. En dat klinkt ook nog eens geweldig.

Circuit des Yeux – In plain speechCircuit-des-Yeux-In-Plain-Speech-Cover-392-1600
Eén van de vreemdste en tegelijk meest fascinerende platen van het jaar is In Plain Speech van Circuit des Yeux. In Plain Speech is wat je noemt een moeilijke plaat. Frontvrouw Haley Fohr klinkt in de verte als Antony van de Johnsons, terwijl de muziek in de verte ook doet denken aan Dirty Three, aan These New Puritans, of wellicht zelfs aan de Velvet Underground. Lastig te pakken, je moet het dus ondergaan. Fantasize the scene is bij oppervlakkige beluistering ‘gewoon’ een mooi folknummer, maar intussen zuigt het je steeds verder naar binnen in een bevreemdend universum. Waar brengt dit mij? Dream of TV is haast noise, live zelfs lastig verteerbaar, maar op de plaat brengt het juist een contrapunt tussen de andere nummers. Het is haast een medidatieve plaat, stelt Pitchfork, maar dan wel een medidatie op grond van lang opgebouwde spanningsbogen in plaats van als relaxte achtergrondmuziek. In Plain Speech moet je zeer bewust tot je nemen, en het is wellicht dat bewustzijn waar Pitchfork op doelt. Ja, zeer fascinerende plaat.

Disappears – Irealdisappears-irreal-cover_1421760478
Al in het begin van het jaar was daar plotseling een schurende plaat van Disappears met texturen vol spannende postpunk. Je kan het nauwelijks nog nummers noemen, het is meer een postapocalyptische industriële soundtrack vanuit een duistere wereld ver weg. “I want to remember”… dit is geen plaat voor een feestje. Titels als Irreal en Navigating the Void geven een donker beeld, de betere wereld van Halcyon Days is long gone. Deze sonische soundscapes zich niettemin ook goed voor minder duistere interpretaties, zoals we konden horen in de dubexperimenten met Adrian Sherwood. Een plaat die je bij blijft.

Deerhunter – Fading FrontierDeerhunter
Fading Frontier past goed in de al bestaande collectie wonderschone platen van Deerhunter, maar dit is toch wel de meest toegankelijke tot nu toe. Dit is een plaat vol radiovriendelijke indie, vol mooie nummers van Brandon Cox en zijn band, nergens gaat het experiment met de band aan de haal en dat is voor Deerhunter niet verkeerd, want de grootste valkuil van de band is dat ze zich verliest in oeverloos gedoe. Je zou kunnen zeggen dat deze plaat helemaal af is, waarbij Snakeskin haast (bij wijze van spreken) hitpotentie heeft, Ad Astra een sfeervol, haast ambient, contrapunt geeft, voor de prachtige afsluiter Carrion. Cox bezingt zijn zorgen, zijn ziekte en vooral zijn zingeving, waardoor Deerhunter haast rust lijkt te hebben gevonden. Dat moet niet te gek worden natuurlijk, maar op deze plaat valt het allemaal uitstekend op zijn plek.

The Black Heart Rebellion – People, when you see the smoke, do not think it is fields they’re burning TBHR
Ja, hier houdt Darth Faber van, duistere darkfolk. The Black Heart Rebellion heeft niet de gejaagde waanzin van een Dave Eugene Edwards, maar meer de mysterieuze duisternis van de eerste platen van Kiss the Anus of a Black Cat, eveneens uit Gent. Nummers worden geduldig opgebouwd, soms met samenzang, met invloeden uit gothic, doom, soms zelfs postrock en tribal ritmes. De duisternis gaat nooit helemaal weg, maar een nummer als Violent Love laat toch zeker flarden licht en zelfs hoop door. Het levert wel een plaat op die zich moeilijk van van de platenspeler laat verwijderen.

LamarKendrick Lamar – To Pimp a Butterfly
Al vroeg in het jaar verscheen daar plots To Pimp a Butterfly van Kendrick Lamar. Lamar valt wat buiten mijn reguliere scope voor muziek, maar hier ontvouwt zich toch volgens alle denkbare criteria een zeer geniale plaat. Kendrick Lamar is op deze plaat zeer persoonlijk en tegelijk vol intelligente maatschappijkritiek (duh), en dat verbindt hij tot een haast literaire verhandeling. Bovendien is hij ook muzikaal een fenomenale verbinder. Kamasi Washington brengt jazz, 2Pac brengt in oude opname hiphop, de plaat zit boordevol soul, het rockt, het funkt, en Lamar maakt er een volstrekt natuurlijk geheel van. Wow. Het kan haast niet, maar deze complexe plaat bestaat wel. Zoals 3voor12 in een indrukwekkende verhandeling stelt: “Ze zeggen wel eens dat de popmuziek op zijn einde loopt, dat alles wel gezegd en gedaan is. Dit album bewijst dat het niet zo is.” En zo is het.

Dat zijn er tien. Omdat het nu eenmaal zo gaat met lijstjes. Dan zijn er altijd nog de platen die dit lijstje net niet halen. Het onderscheid tussen 10 of 11 is natuurlijk volstrekt arbitrair en in deze tijd van het jaar benadruk ik graag vredig dat het écht niet uitmaakt of een plaat 7 of 12 staat. Maar goed, een lijstje is een lijstje. Wat past er dan nog meer bij?

Altijd van hoog niveau is Godspeed You! Black Emperor, dit jaar met Asunder, Sweet and Other Distress, een duistere, haast apocalyptische plaat, indrukwekkend op het podium ook. Zeer noemenswaardig is b’lieve i’m going down van Kurt Vile, een plaat vol heerlijk lome nummers, die glans krijgen door een glasheldere productie. Ook zeker niet misselijk is Mutilator Defeated at Last van Thee O Sees, niet in het minst door (weer) een verpletterend optreden tijdens LGW in Pandora, afgelopen mei. Verder: Broeder Dieleman kwam afgelopen november met Uut de Bron, dat veel meer dan de voorgaande plaat vol mooie liedjes één lang document voor Zeeuws Vlaanderen is. Tonnie zingt, maar we horen ook minutenlange gesprekken van Zeeuwse vissers, we horen lange akoestische drones, het is al met al een plaat die nog heel vaak geluisterd moet worden en dan waarschijnlijk tot meesterwerk betiteld gaat worden. Erg mooi.

Ten slotte, omdat 2015 dus echt een heel goed jaar is: genres zijn in vele opzichten ontwricht en herijkt. Kendrick Lamar is al genoemd: hiphop zal niet meer hetzelfde zijn ná Lamar. Ook elders zagen we de zegenende catharsis. Uit ons eigen Utrecht kwam Terzij de Horde na een jaar of acht eindelijk met hun debuut, Self, waarmee meteen het speelveld van de blackmetal opnieuw werd gedefinieerd. Verdomd, ook dit wat vergeten genre kan intelligent en zelfs met gevoel worden gebracht! Heel erg goede plaat. Muziaal van totaal andere orde maar in vele andere opzichten vergelijkbaar is Epic van Kamasi Washington: eveneens een debuutplaat, maar dan wel een vierdubbelalbum van drie (!) uur lang, en vooral: ook een album dat de randen van het veld neerzet, in dit geval van de jazz. Beide grensverleggende mijlpalen, derhalve.

En dan vergeet ik vast nog vele andere. Reageer vooral, ik ben ook wel benieuwd naar je eigen lijstjes. Zie (ter inspiratie) onderstaand ook andere serieus ten nemen lijstjes.

– 3voor12: http://3voor12.vpro.nl/nieuws/2015/Jaaroverzicht/3voor12-kiest-Kendrick-Lamar-als-album-van-het-jaar.html
– Kicking the Habit komt binnenkort met de lijst van de lezers
– Via Album of the Year vind je de geaggregeerde top zoveel, plus linkjes naar enorm veel andere 2015 jaarlijstjes.
– Rough Trade: http://www.roughtrade.com/aoty15
– Ook leuk: 69 Excellent Indie Records You May Have Missed In 2015: http://www.buzzfeed.com/perpetua/indie-records-you-may-have-missed-in-2015#.xeqNGYYGo

PS Het valt op dat pakweg de eerste vijftig platen overal wel ongeveer hetzelfde zijn, maar dat er toch grote verschillen zijn in de volgorde. Dat is anders dan vorig jaar, toen overal War on Drugs, Spoon en Sun Kil Moon hoog eindigden. Dus: 2015 goed jaar, met minder uitgesproken pieken. Laat ik maar concluderen dat het over de hele linie dan behoorlijk goed was!

PPS Ter relativering van dit alles, zie de Guardian: “End-of-year poll winners should cherish the moment – it might not last” – http://www.theguardian.com/music/musicblog/2015/dec/21/end-of-year-poll-winners-history-pop-music

Al sinds de eerste aankondigingen, voor de zomer, werk ik mij gestaag door de playlijst van LeGuessWho. Het is weer een overdonderende mix van totaal onbekende bandjes, obscure classics, vergeten helden, mustsees, en ongrijpbare genre-overstijgingen. Vind daar je weg maar eens in. Mijn voorbereiding leidt – net als vorige jaren – weer tot een volstrekt onhaalbaar schema en pijnlijke keuzes, maar die zal ik ter plekke wel maken. Dat is voor later, nu is er nog ruimte voor een brede scan van het waanzinnige programma dat LGW15 ons biedt.

logo

Onderstaand overzicht is natuurlijkveel en veel te breed om een houvast te kunnen bieden. Dat is niet erg; doe er je voordeel mee, maar maak vooral je eigen keuzes. LeGuessWho is een ontdekfestival, waar je zaaltjes met onbekende artiesten moet binnenlopen om je te laten verrassen en overdonderen. Dat kan overal gebeuren. Blijf dan ook niet treuzelen op de roltrappen van TivoliVredenburg, maar loop ergens binnen voor iets waar je nooit van hebt gehoord, of spring op de fiets voor ontdekkingen in De Helling, Ekko, DBs, Leeuwenbergh en waar al niet meer. Treur niet om wat je mist maar ervaar ten volle dat wat je ziet. Je weet niet wat je meemaakt.

Donderdag
Ik vind de donderdag eigenlijk de meest interessante dag van deze LGW-editie – of misschien moet ik zeggen: vandaag ga ik mijn weg nog wel vinden, hierna weet ik het steeds minder zeker. Ik begin meteen bij de aftrap van het festival met Hildur Gudnadottir, een zeer begaafde en intrigerende IJslandse celliste, speelt nog in de Janskerk ook, dus dat belooft een sfeervol begin. Vervolgens kun je blijven zitten voor Julia Holter, die al veel indruk maakte met haar prachtige recente album Have you in my wilderness. Holter in de Janskerk heeft alles in zich voor wat heel hoog in de jaarlijstjes van concerten kan eindigen. The Notwist is een belangrijke en ontzettend goede Duitse band, ooit punk, maar nu als genreoverstijgende band haast niet te vangen. Live (en op plaat) zit dit vol met ongelooflijk veel detail. Op Motel Mozaique eerder dit jaar een hoogtepunt, in de grote zaal van Vredenburg kan dat haast alleen nog maar beter uitpakken. Tegelijk speelt dan echter ook Saltland, een nieuwe band rond Becky Foon, die we vorig jaar al zagen met het prachtige Esmerine, en in die sfeer moet je het ook zoeken.

Ik ben daarna héél benieuwd naar Faust. Dit is een Duitse grootheid uit de krautrock, feitelijk een voorganger van de Einstürzende Neubauten, maar ook van bands als Flaming Lips of Radiohead. Gek genoeg ooit door popjournalist Uwe Nettelbeck opgericht om groter te worden dan Beatles en Stones, maar dat kwam niet helemaal van de grond. Faust is veel experimenteler, meer een Gesamtkunstwerk in de traditie van Fluxus. Tegenwoordig nog half de band die het ooit was, maar nog steeds vreemd en intrigerend, luister maar eens naar nieuwe plaat Just Usof zie dit filmpje uit Parijs: https://www.youtube.com/watch?v=ee5IS_woEbw. Onlangs was voorman Jean Hervé Péron ook te zien in de Canvasconnectie, zie http://www.canvas.be/de-canvasconnectie/2015-najaar/faust.

Daarna ligt het voor de hand om naar Ought te gaan. Eén van de meest intrigerende bands van nu, uit Montréal. Vorig jaar geen doorkomen aan in Ekko, nu wat groter geboekt in de Pandora. Eerder dit jaar in Bitterzoet capabel en vol belofte, maar er zit nog veel meer in. Ook zeer aan te raden is OM, met leden van Sleep en daarop voortbouwend in een soort van boedhistische metal. Twee jaar geleden op LGW verbluffend goed.

Notwist op Motel Mozaïque 2014

Notwist op Motel Mozaïque 2014

Het programmaa van LGW concentreert zich vooral op deze eerste dag in het monstrum TivoliVredenburg, wat met LGW weliswaar ook buiten de zalen wat aan sfeer wint, maar als je er even uit wilt dan moet je zeker naar The Homesick, Woods on Fire of naar Rats on Rafts. The Homesick viert momenteel een zegetocht langs de popronde, Rats on Rafts is de redding van Rotterdam, en blies daartoe eerder Motel Mozaique helemaal omver. Woods on Fire is een zeer veelbelovende band uit Utrecht, in de traditie van Radiohead. Opgeteld is dit toch mooi de nieuwe voorhoede van de leukste en beste Nederlandse bands van nu.

En dit is nog maar het begin! Bovenstaande is in zichzelf al een geniaal programma, maar de echt drukke dagen moeten nog komen… een slijtageslag tekent zich al af.

Vrijdag
Ik ben wel zeer onder de indruk van wat ik hoor van Mirel Wagner, een Fins-Ethiopische zangeres met een Cohenesk diep doorvoeld stemgeluid, ondanks dat ze nog erg jong is. We zitten dan weer in de Janskerk, dus potentie voor een sfeervol hoogtepunt van LGW. Circuit des Yeux is een stuk bevreemdener, met als eerste referentiepunt Antony & the Johnsons. Experimenteel, kwetsbaar en mooi. Berichten hierover van afgelopen editie van Incubate maken zeer nieuwsgierig.

Daarna ben ik wat onbestemd, misschien een goed moment voor een retourtje DBs voor het knetterende black/trashmetal-programma dat aldaar door Terzij de Horde wordt gecureerd. Metal van een hogere orde. Of juist de andere kant op, in De Helling, voor The Crazy World of Arthur Brown, dat alle elementen bevat voor een grandioze mislukking waar je bij had moeten zijn. Voor wie het rustiger zoekt is Bob Forrest een zekerheidje, prachtige americana/folk van voormalig multidruggebruiker en zanger van Thelonious Monster.

Steviger keuzes volgen daarna, met min of meer tegelijk Evil Superstars en Chelsea Wolfe. Evil Superstars is de reünie van één van de toonaangevende bands uit de Belgian Breeze van de jaren negentig, Chelsea Wolfe is de keuze van nu, een industrial front in de stijl van de Swans. Daarna is het snel omschakelen naar Vietcong, artpostpunk tussen grillig en verpletterend machinaal in. Afpilsen kan met A Place to Bury Strangers, een klassieker in het hoekje van Jesus & Mary Chain en Suicide, misschien kunnen ze het nog. Intrigerender vind ik Virus, een duister industrial/doom/darkjazzmetal collectief uit Noorwegen. Not for the faint at heart.

Dit programma is geenszins een gegeven. Postpunkers Protomartyr en Metz brachten dit jaar beide goede platen uit, wat brengt dat live? Pianist Lubomyr Melnik kan wellicht betoveren als de Canto Obstinato. Aluk Todolo belooft snoeiharde texturen. Enzovoorts enzovoorts…

Zaterdag
De kans is klein dat ik na voorgaande dagen op zaterdag nog heel fris ben, maar toch zijn we dan pas halverwege. Geen tijd voor rust: na de enorme platenbeurs in de Jaarbeurs en LeMiniWho in de Voorstraat moeten we er ook voor het LGW-programma weer vroeg bij zijn, voor The Myrrors, die monumentale psychrock neerzet en daar in de Pandora helaas maar een goed half uur de tijd voor heeft. Schandalig kort eigenlijk. Destroyer is dan zo’n beetje de hoofdact van het festival, maar daar kan ik echt geen klik mee krijgen, begrijp ik blijkbaar niks van.

Even later bij Magma kan het veel kanten op. Ik vind het lastig om hier op voorhand van overtuigd te zijn, maar intussen krijg ik echt zoveel dwingende adviezen van verstandige mensen (vooral op grond van Roadburn, een paar jaar geleden), dat ik hier toch zeker wel naar toe wil. Daarna even kiezen tussen Shabazz Palaces, de toekomst van de hiphop, en Kodiak Deathbeds, een nieuwe akoestische folkband rond Amber Webber (Lightning Dust, Black Mountain). De echte hoofdact van het festival is natuurlijk Sunn O))), waarvan de helft Steve O’Malley hier vorig jaar al hard ging, maar die er dit jaar nog een flinke schep bovenop gaat doen.

Stephen O'Malley van Sunn O))), vorig jaar op LGW

Stephen O’Malley van Sunn O))), vorig jaar op LGW

Vanaf middernacht nog voldoende kans om nog even stevig tekeer te gaan. Bo Ningen is al een mooie test voor nieuwe geluidslekken in TivoliVredenburg, The Drones maakt subtielere, door Cave geïnspireerde darkwave, en HO9909 zal ons net als op Lowlands stevig bij de strot grijpen met zijn stevige hiphoppunk. Ook Total Control uit Melbourne staat hoog op mijn lijstje, met aantrekkelijke darkwave à la Suicide; dat krijgt men daar in Australië blijkbaar in de buidel al mee. Laat in de nacht komt dan nog de samenwerking tussen Adrian Sherwood en Disappears, een tamelijk onwaarschijnlijke maar intrigerende combinatie van de master of dub met de duistere textuurmuzikanten. Kamasi Washington hou ik onder voorbehoud; zonder twijfel heel erg goed en een aanstormende grootheid, maar ook weer niet echt mijn ding.

Zondag
Ook al zal de vermoeidheid hier en daar wat toeslaan, het programma van de laatste dag is meer dan interessant genoeg om ons er doorheen te slaan. Het begint al op tijd, op zondagmiddag. Big|Brave is bruut zware kost in lijn met Swans. Tegelijkertijd speelt de gereanimeerde Nick Garrie met een oude klassieker die iedereen was vergeten, behalve curator Jacco Gardner en de programmeurs van LGW. Het meest interessant op zondagmiddag is misschien wel Gaye Su Akyol, prachtig bezwerende zang op een mix van zwoele jazz en psychedelica. In de Hertz-zaal speelt intussen nog een hele trits Libanese muzikanten, interessant om even binnen te lopen en wellicht bevangen te worden door muzikale kruisbestuivingen.

Föllakzoid is Chileense krautrock volgens het boekje, met heerlijk lange spacy nummers, zoals we twee jaar geleden ook al konden horen en zien. The Necks is wel een heel unieke band uit Australië, met enorm lange, haast geïmproviseerde structuren op basis van piano. Treedt niet vaak op, hier kijk ik erg naar uit. Goatsnake dan om weer even adrenaline te tanken, en daarna snel door naar Ariel Pink, die vorig jaar indruk maakte en verwarring zaaide met zijn meesterlijke plaat pom pom pom. Ariel Pink is misschien wel de meest archetypische LGW-band, want al het eclectische van dit festival zit er in vervat. De onmisbare afsluiter Deerhunter is echt heel prachtig. Ook al weer zo’n echte LGW-band: onvoorspelbaar, gek en geniaal bij elkaar, met bovendien een prachtige nieuwe plaat in de zak. Dit wordt geheid nog een laat hoogtepunt van het festival.

Succes er mee allemaal, en ongetwijfeld tot ziens op het mooiste festival ter wereld, gewoon hier in ons eigen stadsie.

2014-11-23 23.00.13

Selda, vorig jaar op LGW

Wat anderen zeggen:
– Zie hier de tien tips van 3voor12.
– Tips van De Kettingzaag: deel 1 en deel 2.
– De tips van Never Mind the Hype.
– Kindamuzik heeft twee categorieën: oude pioniers en nieuwe acts.
Preview van The Quietus.
– The 405 preview
Drowned in Sound.

Wie in normaal tempo altijd maar doorwandelt naar het oosten, dag en nacht, is na 100 dagen ongeveer in Tsjita (bekend van Risk). Als je 100 man een taakstraf geef van 100 uur is binnen een week de hele stad schoon. Als je 100 bier drinkt ben je dood of ben je koning Pinteman. Wat kunnen we hier uit concluderen? Met doorzettingsvermogen is een hoop te bereiken, en 100 is een bijzonder getal. Awel! Met een kleine drie jaar stug doorschrijven heb ik derhalve onlangs de magische barrière van 100 blogposts bereikt. Tijd voor een klein retrospectief.

Darth Faber is sinds 14 oktober 2012 in de lucht, met als eerste een vrij matig concert van Vive la Fête. Voor een review is dat dan wel weer uitdagend, want het dwingt meteen tot nadenken: wat maakt een concert nu goed of slecht? Wat maakt dat er plotseling een vonk over kan slaan of dat een band het publiek kan overtuigen? Of nog moeilijker te duiden: wat maakt dat het publiek een band tot grote hoogte kan stuwen? Hoe zie je dat een band plichtmatig staat te werken voor zijn kratje bier in de kleedkamer, en wanneer spat de inspiratie en de creativiteit er van af? Bands kunnen slecht zijn en goede optredens geven, of goed zijn en slechte optredens geven. Beginnende bands kunnen plots doorbreken, gearriveerde bands kunnen totaal futloos zijn. Daarom is een concert ook zoveel leuker dan het opzetten van een cd: inspiratie, improvisatie en interactie maken elke band groot én kwetsbaar. Zie bijvoorbeeld de honderdste post: een puike avond met Steelwing, bomvol met alle denkbare hardrockclichés, een matig gevulde zaal, een nieuwe plaat die nog niet uit is en die nog tussen de oren moet… Dat lijkt een recept voor een avond waar het bier belangrijker is dan het bandje, maar vervolgens speelt Steelwing wel vól overtuiging erop en erover, in vol contrast met Noctum daaraan vooraf, dat zichzelf en dus ook het publiek wél in de luren legt met een ongeïnspireerde set. Dit soort bevindingen maken concerten altijd interessant en de moeite waard, en zo valt het met het benodigde doorzettingsvermogen voor 100 posts dus eigenlijk ook wel mee.

Wat leveren 100 posts nu op?
Van deze 100 posts zijn er 54 concerten, 30 festivalverslagen, en 16 blogposts zoals voorbeschouwingen en wat lollige dingen tussendoor. De meeste (91) posts schreef ik zelf, en af en toe duikt gastrecensent Luuk Zandloper op, vooral op Lowlands; hij deed met 9 posts verslag. In totaal schreef ik zelf 52 concertverslagen, 23 festivalverslagen en de voorbeschouwingen e.d.

Voor mijn 75 posts met recensies zag ik in totaal 231 bands op het podium staan. Verreweg de meeste daarvan speelden op de festivals waar ik was, vooral op Eurosonic (42 bands op 3 edities), Noorderslag (49 bands op 3 edities) en LeGuessWho (56 bands op 3 reguliere edities, plus editie in mei). Tijdens de reguliere concerten zag ik, incl. de voorprogramma’s, 63 bands op het podium staan. Als ik dit overigens extrapoleer moet ik in de loop der tijd ruimschoots meer dan duizend bands hebben zien optreden.

Ruim 40% van de bands die ik zag, zag ik in Utrecht. Dat is niet gek, want daar woon ik ook. Daarnaast haal ik ook ongeveer 40% uit Groningen, en dat staat volledig op het conto van Eurosonic en Noorderslag, waar ik dan hyperactief langs de podia sjees. Verder kom ik af en toe in Amsterdam, was ik dit jaar in Rotterdam bij Motel Mozaïque, en hoop ik af en toe wat in het buitenland mee te pikken, maar dat lukte voor deze blog nog maar twee keer. Mijn avonturen op Sziget en Roskilde liggen al weer ver achter me.

Natuurlijk ook vooral dankzij Noorderslag komen de meeste bands die ik zag gewoon uit Nederland, iets meer dan een derde (van de posts van mij en van Luuk). 20% komt uit de Joenaited Steeds, en 1 op de 9 komt uit de Joenaited Kingdom. Als goede vierde (14 bands) staat Canada, wat waarschijnlijk te maken heeft met a) mijn eigen voorkeur voor Canadese bands, en b) de vaak hoge dichtheid aan Canadese bands bij LGW, dat ooit in 2007 ook begon als festival van Canadese bands.

Ik sta nooit ergens op een gastenlijst, ik betaal altijd netjes en ben doorgaans een onopvallende bezoeker. Ik heb op de site vooralsnog ook geen sponsoring (anders dan via wordpress zelf). Ik ben in mijn verhaaltjes aan de optredende bands dus geen hogere waardering verschuldigd. Aan de andere kant: ik ga natuurlijk wel naar concerten waar ik graag heen wil gaan, dus mijn basisverwachting is altijd wel dat ik iets leuks ga zien. Dat uit zich in een gemiddelde score van 3,4 sterren. Dat lijkt me heel behoorlijk. Vijf sterren deel ik niet vaak uit, slechts 23 keer (8% van alle bands); er zit overigens in de loop der tijd wel een licht stijgende lijn in – en dan moet LGW2015 nog komen! 2015 is nu al een topjaar.

De vraag is of dit alles nu ook nog wel eens wordt gelezen. Ik prijs mijzelf gelukkig dat mijn hobby gewaardeerd wordt, en met de 100e post ging het totaal aantal views onlangs door de grens van 8000. Dat is dus gemiddeld zo’n 80 views per post. Mijn statistiekpagina geeft aan dat ruim 2000 views, dus een kwart, kijkt naar ‘homepage’, dus dan weet ik niet wat je bekijkt. Van de resterende 6000 blijkt grappig genoeg mijn overzichtje van ‘plaat van het jaar 2014‘ het meest bekeken, bijna 300 maal; helemaal geen concert dus. Verder komen 14 posts boven de 100 specifieke views. Als je de views voor ‘homepage’ gewogen optelt bij de specifieke views, dan schat ik in dat 28 posts, dus het dubbele, boven de 100 views uitkomen. Grosso modo worden de posts vanaf Noorderslag en Eurosonic het meest gelezen; niet heel verrassend, want dit is ook het meest media-gehypete festival waar ik kom, dus dat levert doorgaans wel wat tweetjes en facebookberichten op.

Veel lezers en respons is leuk en ook uitdagend. Het roept bij mij ook af en toe weer de vraag op wat ik nu eigenlijk wil met deze site. In de kern is het altijd en vooral mijn eigen persoonlijke geheugen in de vorm van een kleine schrijfcursus geweest. Niet meer en niet minder. Ik wil geen bands maken of breken, ik lever geen bijdrage aan de kunstgeschiedenis, ik probeer te beschrijven en te begrijpen wat ik zie, en ik geef alleen duiding als ik wat te duiden heb. Ik hou van schrijven en lezen over muziek, en ik ga ontzettend graag naar concerten, dus in die combinatie ligt hier een potje ongegeneerd hobbyisme. En het is echt leuk als lezers die hobby weten te waarderen. Dank daarvoor!

Hoe nu verder? Ik schrijf lekker door aan mijn steeds grotere database van bandjes kijken. Wie weet verzin ik nog wel eens een heel andere insteek of wellicht zelfs een radicale koerswijziging, maar vooralsnog kijk ik vooral uit naar al het moois dat voor de komende maanden nog op het programma staat. Ik kom je vast weer tegen, ik ben die man die onopvallend staat te kijken, af en toe een aanttekening of een foto maakt, en doorgaans heel tevreden is met wat hij ziet.

honderd-jaar-227x300

Voor het eerst in jaren weer naar Motel Mozaïque, omdat het te lang geleden is, er is een tof programma, en de sfeer is naar verluid altijd goed. Wat te doen? Zie hier een eclectisch lijstje met tips voor een veelzijdig programma.

Bovenaan mijn lijstje staat The Notwist, Duitse band die op elke plaat weer anders klinkt. Eind jaren tachtig nog diep in de protogrunge, tussendoor een paar mooie gitaarplaten met postrocktendenzen, terwijl de jongste plaat Messier objects een schoolvoorbeeld van elektronische postrock is. Luister vooral naar het fenomenale, tien minuten durende Das Spiel ist aus, en je weet waarom je hier bij moet zijn.
Zaterdag, 20.00, Schouwburg, Grote Zaal

Min of meer een grote naam op dit festival is Will Butler, energiek bandlid van Arcade Fire, maar toont inmiddels ook solo grote klasse met de recente plaat Policy. Die klinkt uitstekend! Gezien zijn manie op het podium met AF mogen we hier live toch ook wel een en ander verwachten.
Zaterdag, 22.00, De Kornuit (grote tent is dat)

BRNS is razend goede Brusselse experimentpop, beetje Yeasayer, beetje Alt-J.
Vrijdag, 20.30, Gouvernestraat zaal 1

Tweak Bird is lekker sludgebandje boordevol referenties naar Black Sabbath. Fijn!
zaterdag, 00.00, Rotown

Op zaterdagmiddag spelen er leuke dingen op Plaza Mozaïque: The Homesick (de boys uit Dokkuuum!!), De Likt (rappende funker van De Worm), en Aloa Input (op de verdere tour het voorprogramma van Notwist, zit in dezelfde groef van experimentele electro-postrock). Good to hang around here.

Tussendoor dan nog ergens plek in het programma vinden voor Ghostpoet, Bad Breeding, The Districts, Weval en Dolkraut

Hollands glorie
Op MM15 ook de voorhoede van de meest interessante Nederlandse bands, vrijwel allemaal met nieuw materiaal. Alamo Race Track natuurlijk, met mooi nieuw album Hawk, en vooral het heerlijk gammele Young Spruce & Wire. Rats on Rafts speelt een thuiswedstrijd met live zeer aanstekelijke edoch ook duistere postpunk (zie recensies hier en hier). The Mysterons is een leuke combi van Pauw en Jungle by Night, met zangeres Josephine van Schaik op het randje van dweperigheid. Echt goed is de nieuwe plaat van Mister & Mississippi, die een reuzenstap hebben gezet van geinig folkbandje naar serieus te nemen folk met een prachtige melancholisch randje. Kovacs is er ook, maar daar ben ik eerlijk gezegd al weer wat op uitgekeken, zo vlak voor haar onvermijdelijke internationale doorbraak.
ART: vrijdag, 22.15, Gouvernestraat zaal 1
RoR: zaterdag, 18.30 (!), Kornuit
M: zaterdag, 23.15, hal Schouwburg
M&M: vrijdag, 20.00, schouwburg grote zaal

Grote namen in wording
Als je wilt zien wat later besproken gaat worden als topper van het festival dan moet je zeker naar Jessica Pratt, met haar wondermooi bevreemdende akoestische folk, naar Ibeyi, de Cubaans-Franse tweeling die eerder al op Eurosonic te zien was, naar Kate Tempest, de Anne Clark van deze tijd, en naar Denai Moore, mooie soul die het in zich heeft om dé ontdekking van MM15 te worden. Oh, en de goed behapbare soul van Jake Isaac mag je ook niet missen natuurlijk, als je wilt weten wat 3fm volgende week draait (tsja).

Kunst
Ten slotte: over de performances heb ik me niet zo gebogen, maar ik hoor wel goede dingen over Eisbär, Belgische kunst over de waanzin van Ceausescu (of zoiets). Misschien maar eens checken dan.

Breder oriënteren?
Zie MM-site voor enorm veel tips over programma en praktische zaken.
Zie voor tips over het programma bij 3voor12 en op de MM-site van Jan Martens en Dennis Ebeli.