De laatste dag van deze slijtageslag begint fris en fruitig met een rondje Le Mini Who. Heerlijk weer met een lekker zonnetje, uitstekende omstandigheden om in het Werkspoorkwartier wat nieuwe locaties te ontdekken. Het echte werk begint bij het vallen van de duisternis in het hoofdgebouw van TivoliVredenburg.

Ik start met Nivhek, het nieuwe (?) pseudoniem van Liz Harris, anderszins ook bekend als Grouper. In de grote zaal legt ze een mooie ambient set neer. In het halfduister, met alleen wat wazige abstracties op de achtergrond, zien we haar bezig met modulaire synths, af en toe wat zang, die dan in een loopje gaat, soms wat summiere pianoklanken. Aanvankelijk klinkt het vrij industrieel, maar gaandeweg wordt het wat organischer, af en toe doorsneden net een harde drone. Nieuwe lagen worden gelegd, oude sterven weg. Mooi begin van de avond.

In de Ronda dan Holly Herndon, door maar liefst drie curatoren op het lijstje gezet, dus dit belooft een bijzondere set te worden. Ze speelt haar conceptalbum PROTO, een werk over de rol van technologie in onze menselijkheid. De setting bestaat uit Holly in een wit gewaad, een figuur achter de computers, drie koorzangeressen en bevreemdende beelden op de achtergrond. De zang wordt soms doorsneden met stevige synths, vaker nog is het kaal en zuiver, soms uitmondend in stiltes waarin je in de Ronda een speld kunt horen vallen. Heel erg knap dit. De filmpjes op de achtergrond lijken een verkenning van een post-apocalyptische toekomst. De menselijkheid zit primair in de theatrale zang en de organische choreografie, maar vooral in de onderlinge interactie. Als twee van de zangeressen een samenzang brengen, vleit Holly op de achtergrond haar hoofd op de schouder van de derde zangeres. Bovendien wordt er onderling veel gelachen tussen de nummers door, met bewonderend applaus voor elkaar na weer een stukje vocale acrobatiek. Heel intrigerende performance dit.20191110_183834

Niettemin: ik moet weer snel verder voor The Ex. Ik heb deze tour in de afgelopen twee jaar al een keer of tien gezien, maar The Ex verveelt nooit en levert altijd, om het maar even als slogan uit te drukken. De plaat 27 Passports en de bijkomende tour bracht de band veel nieuw publiek en daar komen vanavond vast en zeker weer wat zieltjes bij.  Inmiddels naderen we het einde van de tour en deze set is een geoliede machine geworden. De spanningsopbouw is weer wat strakker, de drums van Katharina zijn nog weer iets dwingender, de gierende gitaren van Terrie en Andy zijn nog weer iets smeriger. Arnold’s teksten zijn een bjusterbarlik soort Engelstalige Friese poëzie. The Ex is de parel van de Nederlandse underground. 

20191110_194523 (2)

20191110_222847 (3)Vervolgens dan het welluidende Tropical Fuck Storm, waar door those in the know al een tijdje lang reikhalzend naar werd uitgekeken. En dat lijkt wederzijds, want zanger Garreth Liddiard en zijn drie rockchicks klappen er meteen op voor een energieke smerige set. Hoera! TFS heeft voor alles echt meesterlijke liedjes. Het lijken conventionele rocknummers, doorweven met spannende synths, gekke wispelturige basloopjes of een chaotische gitaar. Dit is songsmederij in de beste traditie van Reigning Sound, gebracht met de vuigheid van The Cramps, de intensiteit van Fontaines DC, en de staccato van Gang of Four. En die afwisseling is zang, dit is echt heel fijn. De Aussies zijn geboren on stage en spelen meedogenloos opwindend. Hoe heb ik dit (of voorganger The Drones) eerder kunnen missen? Laat Tropical Fuck Storm heel snel terug komen in Utrecht, alstublieft!

20191110_225334 (2)Even later in de Ronda valt het masker genadeloos af bij Asha Puhtli, inmiddels 74-jarig icoon van de space disco, ooit bewegend onder de grote namen van de kunst, tegenwoordig vooral een cultster onder kenners. Haar plaat The Devil Is Loose is echt heerlijke funky space disco en vanavond krijgen we daar het merendeel van opgediend, gesteund door een stel studiomuzikanten en kekke achtergrondzangeressen. Het mag allemaal niet baten. Asha zingt naast de microfoon net zo studiozuiver als erin, de stem is blijkbaar niet meer bij machte om playback te vermijden. De plaat kun je thuis gerust nog eens opzetten, maar hier op het podium is het vooral opgewarmde prak.

Afsluiter van het festival is het onvolprezen Föllakzoid, psychedelische spacecowboys uit Chili. De vierde en meest recente plaat heet I en verandert nogal van koers ten opzichte van eerder werk: van lange psychedelica naar meer trance. Tijdens de soundcheck is de zaal al ramvol, terwijl de zanger met kaarsen op het podium en een soort van drone een eigenaardige dans doet. Föllakzoid speelt vervolgens één lange set van een klein uur. De beats zijn veel dieper dan op de plaat en dat is een goed ding, maar toch mist er wel iets ten opzichte van het vroegere werk. De drummer doet feitelijk niet veel meer dan op de bekkens slaan, want alle echte percussie komt uit de computer. En waar zijn bijvoorbeeld de spacy visuals van eertijds in De Helling gebleven? Nu is er maar weinig te zien, behalve een wat maf dansende zanger, die nog wat met zijn gitaar slingert en tegen het einde het publiek in duikt. Föllakzoid klinkt tegenwoordig als een voorspel dat maar niet tot ejaculatie wil komen. Best lekker, maar je mist wel iets.

20191111_002443(1)

En zo zijn we weer aan het einde gekomen van een nieuwe gedenkwaardige editie van Le Guess Who? Mijn routes waren gevarieerder dan ooit tevoren, er waren veel geweldige acts, maar met weinig echte uitschieters naar boven (Ustad Saami, Tropical Fuck Storm) of naar beneden (Asha Puhtli). En dat maakt ook niks uit, want het is geen wedstrijd, maar een staalkaart van het avontuur in de wereld. Le Guess Who? is zoveel meer dan een muziekfestival: het is een reis geleid door de filosofie van vernieuwing en het radicaal doorbreken van grenzen. Die reis is meeslepend, fascinerend, verrassend, opwindend. Dank dus weer aan Johan en Barry e.a. Volgend jaar op mijn verjaardag, dan vieren we wederom de grenzeloze nieuwsgierigheid.

20191107_230450

De hele dag zit ik in een twitterlijntje met twijfelaars, want in de rijkdom van vanavond zijn vele bevredigende routes denkbaar. Die twijfel herken ik zelf ook wel, en ik ben nog steeds wat onbestemd als ik in LE:EN binnenstap bij Mohamed Lamouri. Mohamed is een Algerijnse lo-fi raï-zanger uit de underground van Parijs. Muzikaal is het prima (al hou ik er niet zo van), maar zijn ‘trademark ragged voice’ klinkt mij te schor. Mohamed is half blind, richt de blik soms een tijd lang op het plafond, hij maakt gekke gebaartjes. Al met al een wat bevreemdend begin van de avond.

Lalalar borrelt op vanuit de rijke psychedelische underground van Istanbul. Tevoren ken ik eigenlijk alleen de fantastische single Isyanlar, gisteren nog in de Ronda te horen in de aanloop naar Oiseaux-Tempête. Lalalar blijkt meer van dat soort fijne beats in petto te hebben. De zanger stuitert met zenuwachtige bewegingen, zijn donkere stem past goed bij de geweldige diepe beats. De bas dendert lekker door je lichaam, neemt op gegeven moment de hartslag over. Op de achtergrond lekker psychedelische beelden, voor nog wat meer mindblow. Lalalar doet muzikaal wel wat denken aan Beak>, maar is diep gedrenkt in de ‘future nostalgia’ van de activistische Turkse underground. Band om te onthouden!
20191109_185758 (2)

Dan Ustad Saami, het vooraf door mij ingeschatte hoogtepunt van deze avond. Ustad Saami is de laatst levende khayál zanger, een Pakistaanse stijl die doet denken aan qawwali, maar nog eeuwen veel ouder is. Khayál is een vocale stijl met een toonladder van 49 noten, gedichten en verhalen gezongen in talen als Farsi, Hindi, Sanskriet en Vedisch. Het is pas de tweede keer dat de nog heel kwieke maar wel al 75-jarige grootmeester optreedt in Europa, echt bijzonder knap van LGW dat we het voorrecht hebben om hem hier vanavond in de Jacobikerk kunnen aanschouwen.

20191109_205912Ustad Saami zit voor in de kerk op een verhoging, omringt door zijn vier zonen als muzikant. Het is de setting voor vijf kwartier aan tijdloze verhalen, onverstaanbaar maar alleszeggend. Saami zingt de poëtische taal van de verbeelding in een stuk of zes lange nummers. Het is prachtig gedoceerde zang, subtiel schakelend in toonhoogtes, met een enorm bereik en af en toe bovenmenselijk lang volgehouden noten. De andere zangers vullen af en toe aan en geven zo nog een mooie extra laag mee. Voordurend zie je Saami met subtiele handbewegingen dirigeren naar zijn zonen om hem heen.

Het is muziek om heel nauwkeurig te luisteren of om het te ondergaan, devoot en met gesloten ogen, of met een potje bier erbij. Het is muziek voor bedachtzame meditatie en voor betraande melancholie, maar vooral van werkelijk buitenaardse schoonheid. Het is lastig om de woorden te vinden om dit magische optreden te beschrijven, dus ik val even terug op wat Ian Brennan zegt in het interview vooraf: Music is the greatest empathy creating tool that we have. En dat voelen we hier en nu tot in het diepst van alle vezels.

20191109_213808 (2)

Eigenlijk zou ik nu naar huis moeten, want dit is zo maar niet verwerkt, maar ja, festival hè, dus door maar weer. Ik beland in de Ronda bij The Bug, die al wat te laat begint en vervolgens vooral lijkt te klooien met zijn apparatuur. Kabeltje kwijt? Het blijft vervolgens vooral keutelen in een loop van niet al te spannende dub beats, net waar ik grensverleggende dub verwacht. Gelukkig komt dan Flowdan de pit er in brengen met raps die als commando’s de zaal in worden geblaft. Manga Saint Hilare brengt wat meer grime in, maar uiteindelijk ontbeert deze set een fatsoenlijke opbouw, elke keer als het even dreigt op te stijgen dondert de machine toch weer snel ter aarde.

Dus ja, festival hè, dus we kunnen ook snel weer door. De verleiding van de ongeëvenaarde Acid Mothers Temple is te groot om te weerstaan, dus even later staan we in De Nijverheid. Dat is een mooie locatie voor een wederom explosieve set vol spacecraft. Binnen een paar minuten heeft Acid Mothers Temple zowel Voyager I als Voyager II ingehaald en zijn we in outer space. Tweede nummer is een verrassend soort van ontploffende ballad, het lijkt verdorie wel een rock anthem! Dat past ze niet zo, maar daarna gelukkig weer door het universum in, met een oneindige trip, gestut op een heerlijk repetitieve baslijn, doorgetrokken tot in het oneindige. De kekke meisjes naast me laten zien dat je zelfs gewoon keihard kunt dansen op de Acid Mothers Temple. En als ik in hoge nood naar de wc moet zie ik dat zelfs de haperende TL daar precies met de muziek mee knippert. Psycho!

facebook_1573399623447 (2)
Foto: Alex

Laag na laag na laag bouwt het op, steeds onheilspellender en grootser klinkt Oiseaux Tempête. De stormvogeltjes is meer een muzikaal collectief dan een band, in deze constellatie met o.a. violiste Jessica Moss (GYBE), Ghazi Moumneh (Jerusalem in my Heart) en dus GW Sok (King Champion Sounds. Al die invloeden horen we terug, verweven in een heksensabbat van postrock en doomjazz. De pakkende synths en gitaren grijpen je bij de strot, viool, saxofoon en bouzouki geven heerlijk veel kleur. Wat een indrukwekkend goede band en wat een verpletterend goed optreden is dit, zeg. He is afraid and so am I, declameert GW Sok dreigend, maar hier is geen ontsnappen aan. Grasse matinée is pure poëzie, in het Frans en het Nederlands. Dit is next level, vermoedelijk het beste van LGW19.

Het dringt al gauw tot me door dat de logistiek van deze avond wat aanpassingsvermogen vergt, als ik pardoes een rij van 150m voor de Janskerk zie staan. Als die allemaal naar King Midas Sound moeten calculeer ik gauw dat dat ‘m voor mij niet meer gaat worden helaas.

Deerhunter dan maar! Een paar jaar geleden speelden ze als afsluitende act op LGW en dat viel toen behoorlijk tegen, maar hoe anders is het vandaag, in de afgeladen Ronda. Bradford Cox heeft er overduidelijk zin in, en dat maakt een hoop verschil bij de artrock van Deerhunter. De band is serieus goed op dreef en doet daarmee eindelijk recht aan de catalogus aan geweldige nummers die ze hebben. Fijn om te zien, al neigt het soms naar behaaglijk (getuige ook die vervelend meezingende verliefde kids achter mij…).

20191108_203034 (2)

De gimmick van avond moet toch wel The Raincoats zijn, dus hoppa, dat pikken we dan maar even mee. The Raincoats speelden veertig jaar geleden een soort DIY rammelpunk die zelfs binnen dat genre technisch eenvoudig genoemd kan worden. Niettemin hebben de dames wel het vermogen om leuke liedjes te schrijven, dus ben benieuwd wat deze reünie (is het dat?) brengt. In veertig jaar zijn de rockchicks van weleer giechelende oma’s geworden, lekker keuvelend met het publiek en tussendoor echt wel aanstekelijk goede liedjes van meestal nog geen twee minuten, inclusief cover Lola. Ze zijn wel zo wijs om hun muzikale bereik wat op te rekken met een jonge drummer, die de boel bij elkaar houdt, en een violiste/gitariste, die het geheel van wat meer kleur voorziet. The Raincoats is een legende die oogt als een gimmick, met de goede conclusie van de Kettingzaag: hier gewoon weer staan past misschien wel het beste bij de schijt-ik-doe-lekker-mijn-ding-mentaliteit van de punkrock.

20191108_212415 (2)

Ik ontsnap aan de drukte en de rijen van TV richting Ekko, waar het onvolprezen Moon Relay een bijzonder lekkere set neerlegt. Stoïcijns gebrachte lange repetitieve instrumentale nummers, kraut motorik met sinistere ondertonen, onder heerlijk psychedelische beamer belichting. Hier was ik echt even heel erg aan toe.

Intussen gaat de berichtenfoon hard tekeer voor het hardnekkige gerucht dat Björk aantreedt in de kleine Cloud Nine, maar ik schat in dat ik vanuit Ekko niet op kan rennen tegen de inmiddels bevestigde geruchten. Ik koester wat ik zie, niet wat ik mis. Als ik ruimschoots later toch weer in het gebouw staat daar inderdaad een rij tot aan de roltrap, kansloos natuurlijk.

20191108_232643 (2)

In de grote Ronda staat even later Girl Band, een paar jaar geleden nog op affiche voor de ACU (wat toen niet doorging, maar werd vervangen door The Homesick, met hun kersverse contract bij SubPop inmiddels ook van groot formaat!). Girl Band moet dan ook eventjes de kat uit de boom kijken, maar komt na een paar nummers goed op gang met een strakke set van whitenoise geïnfiltreerde postpunk volgens het boekje. De zanger doet alsof hij James Murphy van LCD Soundsystem is, met een set die meer dan een beetje aan Protomartyr doet denken. Girl Band speelt het dak er af en het publiek vindt het heerlijk, stuiterend tot achterin de zaal.

20191109_002809 (2).jpg

Het is al laat als Lightning Bolt aantreedt, een tweemans sloopbedrijf zonder weerga. Ik ben inmiddels wel wat gewend, maar dit raakt toch wel aan het hardste dat ik ooit zag. Totaal overstuurde drum, verschroeiende bas, de gemaskerde drummer die ons genadeloos toeschreeuwt, en dat alles op volume standje afbraak. Allejezusnogaantoe, wat een alles verpulverende hoop kabaal. Ik kan hier op dit uur van de nacht echt even niks zinnigs meer van maken, dus hier zeg ik tabee.

20191109_021237(1)

Maar omdat Ekko op de route ligt kan ik het niet laten om daar toch ook nog even Grupo Pilon mee te pikken, en dat blijkt een uitstekende keuze. Dit is een Kaapverdiaanse band die gesetteld is in Luxemburg of all places, maar nog vol gedrenkt is in de uiterst dansbare kuduro. Oneindig lange ritmes, nooit aflatende energie, een hemels feestje! Ik heb het niet helemaal uitgezeten maar vermoedelijk spelen ze nog steeds…

20191109_023542 (2)

En we zijn los!

20191107_210637Le Guess Who, “The most diverse, open and inspiring festival out there”, heeft weer een heerlijk programma in petto, vol van ontdekking en vernieuwing, maar zelfs in deze context mag de aftrap gerust ontwrichtend worden genoemd. Geen festival ter wereld begint met het weerbarstige ongemak van Caspar Brötzmann Massaker. Brötzmann komt vanuit dezelfde muzikale ruïnes als bijv. Birthday Party, hij trekt dat door een harde mangel van totale deconstructie, om weer op te bouwen tot structuren van gitaarnoise. Het bouwt toepasselijk op tot een ijzig weemoedig gezongen Breakdown. Ik vind het indrukwekkend goed, maar aan het eind van de set is de zaal wel half leeg gelopen. En dan begint LGW pas net!

In deze zelfde categorie van ongure herrie past natuurlijk ook Godflesh, de industriële machine van Justin Broadrick. Ook hier is geen ruimte voor verlichting: bruut gitaargeweld op het snijvlak van noise, metal en postpunk, smerige basriffs, en snoeihard denderende drums. Oh, wacht even, drums? Godflesh haalt dat direct uit de computer en dat is toch wel echt jammer, omdat de percussie nogal prominent in de composities zit. Zo reduceert Godflesh zichzelf te ver en resteert vooral een wat lompe bak industrial. De beelden op de achtergrond houden de aandacht ook niet echt vast. De hardste band van de avond is feitelijk gewoon een beetje saai.

20191107_220728

Hoe groot is dan het contrast met de zeer gepolijste Deense zevenmansband Efterklang. Uiterst gedoseerd brengt Efterklang ons wat nog het best omschreven kan worden als soundtracks van indiefilms over tieners die opgroeien in saaie Scandinavische steden. Efterklang balanceert voortdurend op het randje van barokke zoetsappigheid en pefectionistische pracht, maar slaagt er knap in om het kwartje de goede kant op te laten vallen. De galm in de stem, de tijdloze tokkels, het spelen met de stilte van het betoverde publiek, het werkt verdomd goed allemaal. Clausen is een innemende voorman, die publiek zijn Deense teksten (vooral op klank vermoedelijk) laat meezingen. Alles klopt, maar je moet er wel aandachtig voor luisteren.

20191107_233258

Terug in de Ronda pak ik de draad van het grote geweld weer op met Earth. Ik pik er nog twintig minuten van mee, maar erg overtuigend is dat niet. Eigenlijk is het gewoon niet hard genoeg, waardoor het échte volume mist om veel meer te zijn dan een trage sludge band. Dit pakt niet echt.

20191108_014743Hoe dat wél moet laat ZONAL horen. Deze combi van voornoemde Justin Broadrick en Kevin Martin (King Midas Sound) brengt een diepe, heel diepe industrial dub, een verkenning van de laagst mogelijke frequenties. Volume dat doordringt tot in alle organen. Feel the groove! Dubmeister Nazamba weeft er een onnavolgbare poëzie overheen. Dit is wel echt heel goed. Op gegeven moment neemt Moor Mother het over en daarmee krijgt het geheel nog wat meer scherpte en ongemak. Vintage Le Guess Who, zo’n combinatie van het beste wat er hier rond loopt.

Wordt vervolgd!

Het mooiste festival van het jaar staat weer voor de deur: Le Guess Who, de parel van Utrecht. Na een paar weken inluisteren sta ik inmiddels op scherp, want dit wordt weer een prachtige editie. Bij deze een poging tot leidraad door het overvolle programma. Aanvullingen zijn welkom in de reacties onderaan. Met toelichting graag!

Eerst even het algehele overzicht. Le Guess Who 2019 begint op donderdag 7 nov en gaat door tot zondag 10 nov. Vier dagen voor een verbluffende onderdompeling in boundary-crossing music and culture, vol van diversiteit en verwondering. LGW is echter meer, want het nevenprogramma groeit steeds verder uit zijn voegen. Dit jaar hebben we het Lombokfestival (vrijdag; Lombok; gratis), Le Mini Who? (zondag; Carthesiusdriehoek; gratis); en Untitled (tentoonstellingen, film en performances her en der in de stad). Je kan ook nog naar de markt op het Neude (Le Bazarre) en brunchen bij authentieke Utrechters thuis (Le Feast). Je prijst je haast gelukkig dat de grootste platenbeurs van de wereld (Jaarbeurs) een weekend later is…

20181111_183928

Circuit des Yeux (2018)

Het hoofdprogramma van LGW kent dit jaar niet minder dan zes curatoren: Fatoumata Diawara, Iris van Herpen & Salvador Breed, Jenny Hval, Moon Duo, Patrick Higgins, en The Bug. En natuurlijk is er dan nog het hoofdprogramma, wat na bovenstaande haast leest als de restpost van alles wat óók nog het podium op moet. Deze overdadige rijkdom biedt ook zonder enige leidraad een onvergetelijke ontdekkingsreis. Maar voor wie echt niet zonder zijwieltjes durft te fietsen bij deze een beetje houvast van Darth Faber.

Wie dit heeft gelezen denkt ongetwijfeld nog steeds: dit is veel teveel, hier staan geen echte keuzes. Dat klopt. Het is onmogelijk om alleen al deze selectie te zien. Gelukkig is dat helemaal niet erg. Je ziet altijd meer niet dan wel op een festival. Bij LGW geldt bovendien dat er altijd, gepland of ongepland, iets tussen zit dat je nog jaren zal bijblijven. Hoe heerlijk is dat: een foute route is er niet.

DONDERDAG
Op donderdag is het onvermijdelijk om te beginnen met Caspar Brötzmann Massaker (Ronda, 20.15). Dit is een voortdurende variatie tussen ingehouden spanning en verpletterend geweld van haast ongecontroleerde noise. Ik heb deze verwoestende machine van de zoon van jazzlegende Peter Brötzmann één keer eerder gezien, half jaren negentig op Roskilde, en het zweet breekt me nog uit als ik er aan terug denk.

Het wordt donderdag sowieso wel een pittige avond, want we hebben ook nog Godflesh (Ronda, 22.00), zo mogelijk nog harder en bruter dan Brötzmann’s Massaker. Godflesh is het vehikel van industrial-legende Justin Broadrick, die als tiener ooit begon bij Napalm Death. Godflesh is to-taal compromisloos in volume, distortion en ontwrichting, en toch klinkt hier rauwe schoonheid. Probeer maar.

Als de oordoppen dan nog niet versleten zijn kun je Earth (Ronda, 23.40) niet overslaan. Dit zit in dezelfde schuit als Sun O))) en Sleep, in de zin van monolitische doom, minimale riffs en overweldigend volume. “Every note and every strike carries the weight of the world” zegt de site van LGW. Niet zozeer een band om te luisteren, maar om te ondergaan.

20171111_215947

Pharoah Sanders (2017)

Terug op het podium is Moor Mother, curator van vorig jaar, samen met Zonal (Ronda, 01.20). Zonal brengt voornoemde Justin Broadrick samen met Kevin Martin (The Bug), voor een industriële noise die wat gedoseerder, maar ook duisterder is dan dat van de afzonderlijke componenten. Moor Mother komt er voor deze gelegenheid bij voor nog wat verdere ontwrichting. Nazamba brengt hierin een flinke dosis Jamaicaanse dub. Dit belooft een heel bijzondere set te worden!

Een avond lang in de Ronda is dus al geen straf, maar er zijn genoeg sirenen om je toch nog naar buiten te lokken. Efterklang (Grote zaal, 23.00) uit Denemarken, bijvoorbeeld. Het is bij Efterklang wat mij betreft een dunne lijn tussen degelijk-saaie popmuziek en betoverende sprookjesarrangementen. Er is maar één manier om te ontdekken hoe het deze keer uitpakt.

Let ook op de twee uur lange ode aan Mita Subotic, een Servisch-Braziliaanse componist die onder pseudoniemen als Suba en Rex Illusivii in de jaren negentig een aantal experimenteel-electronische albums uitbracht, die je kan luisteren als de avant-garde van de hippe loungemuziek van destijds. Zijn laatste plaat São Paolo Confessions is bijkans geniaal en nog altijd cutting edge. Terwijl hij in 1999 een album van legende Bebel Gilberto produceerde vatte de studio vlam en kwam hij om het leven. Twintig jaar na dato brengt producer en dj Vladimir Ivkovic voor LGW een unieke en fascinerende ode aan deep listening van zijn muziek (Hertz, 21.30).

The Sweet Release of Death (Ekko, 00.15) brengt ons vanuit Rotterdam een soort van uptempo shoegaze, stijlvol gemarineerd in gitaarnoise en met een toefje onderkoelde humor. Oude Sonic Youth? Je kunt er ook een verknipte versie van Beak in horen. Laat op de avond hebben we dan nog BbyMurtha (Pandora, 1.30), voor fijne hiphop-oorwurmpjes met uitgekiende lyrics en een warm bad van beats. Vermoedelijk de wonderlijkste band van de avond wordt Los Siquicos Litoraleños (Ekko, 1.45), ‘brainmelting psychedelic pop’ in de vorm van een anarchistische performance. Denk aan een combinatie van Von Magnet en The Residents, maar vermoedelijk klopt daar dan weer niks van. Ongetwijfeld een alles-of-niks concert.

VRIJDAG
Vrijdag verspreidt LGW zich over heel Utrecht, dus nu gaat ook de logistieke uitdaging meetellen. Pomp de bandjes maar op. Bovendien is er belachelijk veel te doen. Deze avond brengt ons een paar oude helden. Zo is daar niemand minder dan Sonic Boom (De Helling, 21.40), psychgitaar-kosmonaut Pete Kember, eertijds de helft van het legendarische Spacemen 3 (de andere helft is Jason Pierce van Spiritualized). Staat al een tijdje op mijn verlanglijstje, maar is bij mijn weten ook al geruime tijd niet in de buurt geweest voor concerten. Zie hier een mooie kans!

Een ander held vanavond is Mark Lanegan, verhuld in het duo Not Waving & Dark Mark (Jacobikerk, 22.20). Dat wordt een interessante mix van donkere stem en minimale synths. Ik geloof niet dat de Jacobikerk in Wijk C al eerder locatie was voor LGW, dus dit is een mooie inwijding. En wat te denken van Deerhunter (Ronda, 20.25)? Drie jaar geleden speelden ze een vrij matige afsluiting van LGW, schurend van ongemak, maar ja, het is wel Deerhunter, dus een geniale set zit er ook wel in. De laatste plaat mag er in elk geval best wezen.

imag1673

Lonnie Holley (2016)

Wie meer energie nodig heeft zoekt zijn of haar heil bij Girl Band (Ronda, 00.20) en Lightning Bolt (Ronda, 02.00). Girl Band stond nog niet eens zo lang geleden gepland in de ACU (al ging dat niet door), drie jaar geleden tijdens LGW in De Helling (dat was naar verluid heel erg goed), en nu gaat deze knetterende postpunk dan het grootste podium van Utrecht afbreken. Ik ben benieuwd! Even later mag Lightning Bolt de resterende smeulende resten wegblazen. De titel van de laatste plaat, Sonic Citadel, geeft wel zo’n beetje een indicatie van wat je hier mag verwachten. Legendarisch zijn The Raincoats (Pandora, 21.20), radicaal rammelende punkpoëzie met een lange, rijke en bepaald niet rechtlijnige geschiedenis en stevige invloed in de grunge. De chicks van weleer zijn inmiddels rockende oma’s geworden. Geef ze een even legendarisch warm ontvangst.

De getrainde LGW-ganger zoekt wellicht nog wat verder de wereld af, naar randen van de vernieuwing. In editie 2017 was afrofuturisme één van de leidende thema’s en daarvan zien we ook nu weer een aantal vaandeldragers. Wonderbaarlijk genoeg is één van de meest interessante daarvan gesetteld in Luxemburg, of all places, maar de Kaapverdiaanse roots van Grupo Pilon (Ekko, 02.00) verloochenen zich niet. Dit is kuduro volgens het boekje, Analog Africa, een tijdloos vrolijke combinatie van synths en drums voor diep in de nacht. Duisterder is Slikback (Basis, 02.00), een Kenyaanse dj/producer die in Polen is beland en zich daar heeft gestort op een soort van abstracte dancehall/grime-combinatie. In korte tijd bracht hij een enorme hoeveelheid nummers uit, waarvan een kleine selectie net is verschenen op een uitstekende plaat.

In de meer experimentele hoek vinden we aan het begin van de avond Klavikon (Janskerk, 18.10), die met zijn geprepareerde piano in zijn aanpak wel doet denken aan Grandbrothers, maar meer klinkt als een jazzy/klassieke versie van Binkbeats. De vloek van een festival doet zich hier wel spreken, want dit is gelijk met TENGGER (Helling, 18.00), Koreaanse drone die nog het meest doet denken aan bands als Neu! en Cluster. Kiest u zelf maar. Spannend wordt met zekerheid ook King Midas Sound (Janskerk, 20.00), één van de curatoren, die muzikaal op het raakvlak zit van dreigende dub, gothic ambient en duistere, onderhuidse lyrics. De laatste plaat, Solitude, is kil en eenzaam, en toch ontzettend prachtig. Hoe dit live uitpakt weet ik niet, maar de Janskerk is op voorhand wel een goede setting. Een dik uitroepteken mag ook bij LOTTO (Hertz, 22.00), zéér minimalistische maar uiterst spannende postrock uit Polen, die qua esthetiek wel enigszins doet denken aan het summier gedoseerde maar o zo effectieve spel van The Necks (één van de beste LGW-optredens ooit).

Experimenteel is toch ook wel Mega Bog (Ekko, 19.30), die op eerste gehoor toegankelijke mooie liedjes lijkt te maken, maar daar voortdurend een vreemde, verwarrende twist aan geeft. bij Mega Bog is niets wat het lijkt, zo lijkt het. Vergeet later op de avond ook zeker niet Lafawndah (Cloud Nine, 00.15), een performance-zangeres in het door Iris van Herpen gecureerde programma, die zowel uiterlijk als met haar kosmopolitische sound nog het meest doet denken aan Sevdaliza. Dikke kring omheen zetten in het blokkenschema.

Voor een goede ruimtewandeling ga je naar Mythic Sunship (De Helling, 01.20). De naam zegt het al: fuzzy psychrock gemarineerd in kraut en stoner. Bewoont hetzelfde ruimteschip als Black Angels en Kikagaku Moyo. I like! Op zaterdag (Ekko, 00.45) spelen ze nogmaals, met een speciale performance met sitarspeler Ami Dang.

De meer bedachtzame versie hiervan is Prana Crafter (LE:EN, 22.35), gecureerd door Moon Duo, met iets van voodoo blues, gedrenkt in acid folk en kosmische drones. Een lijn die hier altijd doorheen weeft is de mix van DIY-utopie en jaren zeventig-progrock. Aan de wieg daarvan stond het Zweedse Träden (Helling, 19.40), robuuste veteranen met naar verluid live een zeer actieve publieksparticipatie. Ze gaan al decennialang mee, maar nog altijd past hier grote nieuwsgierigheid.

De afterparty deze vrijdag is bij WAS., met tot 7 uur in de ochtend (!) dj Donato Dozzy voor een lange set heerlijke techno. Eens kijken hoe groot het herstelvermogen van de LGW-ganger op leeftijd nog is, want hierna volgen nog twee lange dagen…

2015-11-21 19.54.51

Charlemagne Palestine (2015)

ZATERDAG
De zaterdag is traditioneel de drukste avond, met als gevolg daarvan de grootste kans op rijen voor de zalen. Bij LGW is dat niet hetzelfde als teleurstelling, maar veeleer een kans om iets anders te ontdekken. Niettemin, het festival is nagenoeg uitverkocht, dus als je echt iets wilt zien: wees er op tijd bij. En voor de rest: relativeer het strakke programma dat je in het blokkenschema hebt ingetekend en laat je vooral leiden naar onbekende diamantjes, want die zijn er ook vanavond weer ruimschoots.

Vanavond betreedt Ustad Saami het podium (Janskerk, 20.45), en dat wordt ongetwijfeld een legendarisch optreden. Ustad Saami is een Pakistaanse qawwali-zanger. Qawwali zou je kunnen kennen van Nusrat Fateh Ali Khan, de grootste naam in het genre, niet alleen vanwege de bijdrage aan veel westerse filmmuziek, maar ook voor de doorwerking in wat we tegenwoordig drone zouden noemen. Ustad Saami zit nog veel dichter bij de bron, met een stijl die khayál heet, een muzikale voorloper van de qawwali. Dit is muziek van ver voor de islam, met teksten in het oud-Perzisch of Sanskriet, in een muzikale taal van grote schoonheid en onmiskenbare eeuwigheid. Maar tegelijkertijd is hij ook volstrekt actueel, getuige ook de titel van de vorig jaar verschenen plaat God is not a terrorist. Saami is 75, speelt zelden buiten de traditionele compounds van Karachi, en het is dan ook van grote klasse dat Le Guess Who deze legende hier in Utrecht op het podium heeft. Als je dit jaar maar één optreden kan zien, ga dan naar Ustad Saami.

Vanavond ook Jenny Hval (Stadsschouwburg, 20.40) op het podium, één van de curatoren. Gek genoeg heb ik haar nog niet eerder live gezien, ook al was ze al een paar keer eerder op LGW. Ze staat iets buiten de route in de Stadsschouwburg geprogrammeerd, voor naar verluidt een multimedia-achtige uitvoering van de laatste plaat, The Practice of Love. Dat belooft wat!

Instant fascinatie krijg ik van Dough Hream Blunt (Pandora, 19.55). In de jaren tachtig bracht deze funky liedjessmid zijn liedjes vooral ten gehore in het verzorgingshuis waar hij werkte, niet wetend dat zijn stijl dertig jaar later voorloper zou blijken te zijn voor hippe artiesten als William Onyeabor en Ariel Pink. The Guardian schreef al eens een mooi artikel over hoe zo’n lost work dan weer herontdekt wordt. Los van de cult: de plaat My Name is Doug Hream Blunt is echt heerlijk geile funky R&B, onmiskenbaar eighties en tegelijk cutting edge modern.

2014-11-23 23.00.13

Selda (2015)

Ook meer dan een beetje fascinerend is DJINN (Hertz, 23.30), een alliantie van (de Zweedse versie van) Goat en Hills. Nu zijn die afzonderlijk al geweldig goed, als dat samenkomt wordt het een wonderlijk experimentele ontdekkingstocht, vol avant-garde psychjazz, concert en theater tegelijk. Hoge verwachtingen zijn er ook voor YIN YIN (De Helling, 22.45), een als een Thaise psychfunk klinkende band uit Maastricht. Net zo makkelijk schurend langs spacerock als disco, met inspiraties uit afrobeat en oosterse funk, grenzeloos zoals LGW bedoeld is.

Xylouris White (Cloud Nine, 23.50) is een samenwerking tussen de Griekse muzikant Giorgios Xylouris en Jim White, eertijds drummer van The Dirty Three. Ik zag ze eerder als voorprogramma van Godspeed You! Black Emperor, als een interessante mix van saz, contrabas en losse drum. Voor wie de Acid Mothers Temple (Nijverheid, 00.00) nog niet kent: verplichte kost! De Acid Mothers Temple, in de incarnatie van de The Melting Paraiso UFO, is een Japanse psychmachine zonder weerga, een krautkanon tot aan de rand van het universum, en dan moet je zelf maar zien hoe je weer terug komt. Jaarlijks op bezoek in dB’s (zie hier, hier en hier), ditmaal neergezet in De Nijverheid. Bij beluistering vooraf word ik ook gegrepen door Scattered Purgatory (Kikker, 22.20), een naam als een vagevuur, bij voorkeur geschreven in de Chinese karakters 破地獄. Dat ren we ook wel terug bij deze Taiwanese band: haast harmonieuze, meditatieve drones, af en toe doortrokken van harde deconstructies. Dit wordt vermoedelijk geen gemakkelijke performance, maar waarschijnlijk wel eentje die je onthoudt.

Een heel andere richting ga je op met Gyedu-Blay Ambolley & his Sekondi Band (De Helling, 20.30), voor straffe bak afrobeat uit Ghana. Funk, soul, jazz, roept u maar, dit wordt hoe dan ook een feestje! Ook uit Ghana zijn de FOKN Boys (LE:EN, 21.45), voor een wat actuelere sound, die ze zelf omschrijven als gospel porn rap. Op een onderlaag van diepe bas leggen ze cheeky politieke teksten over grote sociale thema’s en maatschappelijke betrokkenheid, vermoedelijk gebracht in performance waar je niet aan ontsnapt. Eerder al in Nederland te zien op Welcome to the Village. Een duisterder variant op sociaal bevlogen storytelling komt van The Bug, Flowdan & Manga Saint Hilare (Ronda, 22.35), die je met razendrappe raps en harde, kale dub-beats en ziedende noise bij de strot grijpen. Dit kan zo maar een hoogtepunt van de dag worden.

De meeste Nederlanders zouden graag het WK-voetbal 1990 vergeten, toen Oranje nul wedstrijden won en de sfeer overschaduwd was door de bedenkelijke haptonomie van Ted Troost, door zeikende spelers en de uitschakeling door West-Duitsland (met bespugen van Völler en rood voor Rijkaard). Leuk was anders, maar verdomd nog aan toe, alles komt weer terug met de band die er niet voor terugdeinst om zichzelf Italia 90 te noemen (dB’s, 21.20). Laat je door je herinneringen aan het toernooi niet weerhouden van deze gitaarnoise in de school van Wire en Gang of Four, maar dan steviger. Dit wordt compromisloos, als een vette fluim in je haar.

Moon Duo (Ronda, 20.45) is één van de curatoren van het festival en dat is niet gek, want dit is wel één van de grote namen in de hedendaagse kosmische kraut/psychedelica. Eindeloze hypnose, lange grooves, repeterende riffs. Dit wordt heel erg lekker.

Er is geen band die zo LGW klinkt als Deerhoof (Ronda, 18.40), met zijn overstuurde gekte, hoppelepee euforie en waanzinnige drums. Ze spelen lekker vroeg, ideale band om er in te komen vanavond. Ze spelen Friend opportunity, een inmiddels 12 jaar oud album, samen met Tigue, een aanvullende percussionist. Daar zit dan ook mijn bedenking, want die overbodige trend om oude albums integraal te spelen mag van mij wel bij het vuil. Deerhoof is spannender als ze experimenteren met nieuw werk, maar de lat ligt waarschijnlijk hoog genoeg om hier toch een lekker optreden van te maken.

Ten slotte, voor een mooi en spannend rustpunt op de avond zou ik naar Olga Pashenko gaan (Hertz, 19.30), virtuoos pianiste en vertolker van werken van Beethoven, maar vanavond live spelend bij de film Der Golem, een Duitse horrorklassieker uit 1920 (er is ook een nog oudere versie, uit 1915).

imag2595

Phurpa (2016)

ZONDAG
Uitslapen… Ha ha, vergeet het maar! Al op het middaguur kunnen we weer aantreden bij Le Mini Who, dit jaar in het Carthesiusgebied, voor mooie bands als The Germans en de lieflijke La Loye, en voor wie al goed wakker is een actietraining van Extinction Rebellion. Het hoofdfestival vangt in de loop van de middag aan, met acts in Ekko, De Kikker en BAK, maar eerlijk gezegd kan ik hier nog niet heel goed mijn weg in vinden. Lekker cruisen bij Le Mini Who is ook niet verkeerd.

Richting de avond komen we dan aan bij Nivhek (Grote Zaal, 17.30), net als Grouper een alterego van Liz Harris. Deze incarnatie klinkt zo mogelijk nog ijler en afstandelijker, maar net zo goed sfeervol en fragiel. Ben benieuwd of dit de Grote Zaal kan vullen, maar misschien is het daar ook precies goed. Zeker checken. Zal voor veel mensen wel aansluiten bij Cate le Bon (Ronda, 20.35), folky zangeres met gekke gitaarloopjes, al kan ik zelf bij haar muziek mijn draai nooit zo goed vinden. Al is dat ook wel weer een goede reden om wél te gaan kijken, natuurlijk.

Nieuwsgierig word ik van Tropical Fuck Storm (Pandora, 21.40), een suffe bandnaam voor een muzikaal wel lekker collectief, met synths als een bloemenweide en een héél fijne flow met bedrieglijk pittige teksten.

Afsluiter dit jaar is Föllakzoid (Pandora, 23.40), de Chileense krautrockmachine die al een paar keer eerder op het festival stond. De laatste plaat, I, is veel minder dan de voorgangers gedrenkt in het kosmische voorbeeld van Can, en veel meer vrije composities, techno haast, die de hele nacht door zou kunnen gaan. Kijk er niet van op als je hier bij het ochtendgloren nog staat.

En ten slotte: de hoofdact van elk festival is natuurlijk The Ex (Pandora, 19.30), de beste band van Nederland ooit, zowel muzikaal als qua mindset een voorbeeld en inspiratie voor heel het festival. Ik heb de set van de laatste plaat inmiddels wel een keer of tien gezien (zie bijv. hier en hier), en het blijft een denderende belevenis, elke keer weer.

Succes met de routekaart door het festival. Wanhoop niet, ook zonder routekaart vind je je weg wel. Aanvullende tips? Dat kan in de reacties hieronder. Graag met toelichting, want dan heeft iedereen er wat aan. Tot snel in Utrecht!!

LGW

Yonathan Gat & The Eastern Medicine Singers (2018). Staat Darth Faber daar nou op de achtergrond een foto te maken?!

Het collectief Black Earth is deze periode bijzonder actief, met in oktober al drie duistere avonden plus aan het eind van de maand een festival. De avond in Acu pik ik (deels) mee, gelokt door de belofte van donkere drones en zware underground.

Ik pik nog het staartje mee van Stringstrang, die solo fluisterende ambient gitaart. Heel andere koek daarna met Katie Kruel, een inktzwarte machine uit de stedelijke krochten van Rotterdam. Katie Kruel is een uitstekende songsmederij in de traditie van Lydia Lunch en vooral Spasmodique (en dat is geen toeval, want in vorige incarnatie kwam de ritmesectie van Katie Kruel uit laatstgenoemde band).

20191011_213540 knipHet eerste nummer is de stem nog wat gaar, maar net als voorbeeld Lydia komt frontvrouw Nathalie Houtermans gaandeweg steeds beter bij haar hese stem. Katie Kruel dendert met log beukende bas en snoeiharde gitaarriffs dwars door de Acu, terwijl Houtermans als een hogepriesteres de duisternis aanjaagt en bezweert. Ze bespeelt met een strijkstok of haar hand een soort van theremin-achtig ding, voor nog een extra laag unheimische mystiek. Op de achtergrond zien we beelden van paspopmodellen, steeds verder toegetakeld met tattoos en hechtingen. Dit is een inktzwarte set, met alleen wat licht als Nathalie tussen nummers door een paar woorden wisselt met het publiek. Maar als ze dan knielend krijst, ontredderd vanuit de diepste zielepijn, terwijl de band in ijzige riffs escaleert, ja dan wordt dit wel echt goed hoor. Uitsmijter is Cannibal Planet, een bijna tien minuten lang epos waarin alles mooi bij elkaar komt.

Daarna dan Some Became Hollow Tubes. Dit is een duo met goede credentials, want gitarist Eric Quach speelt in thisquietarmy en drummer Aidan Girt speelt in niets minder dan Godspeed You! Black Emperor. En die lijnen horen we zeker terug.

20191011_222907Vanuit de soundcheck gaat het licht uit en begint het gewoon. Langzaam opbouwende soundscape op gitaar, drummer Girt erbij, winterbeelden erachter. Steeds harder gaat het, in wat oogt als een vrije vorm jamsessie, gestuwd door drones, intense gitaar en weelderige drums. Wie even rond lukt ziet overal versterkers staan, ook tegenover de gitarist aan de andere kant van het podium, allemaal ingeplugd, voor oneindig veel effect vanuit letterlijk tientallen effectpedalen op het podium. Allemachtig wat is dit goed.

De geest van GYBE en thisquietarmy is nooit ver weg. De twee of drie composities (ik weet het niet eens) hebben geen songstructuur, maar zijn meer vloeiende constructies vanuit ontelbaar veel elementen, samengebracht tot een maalstroom aan drones, riffs en ritmes. Dit is Derrida op muziek, gebracht in intense chemie tussen twee grootmeesters. Het effect is betoverend, nog eens versterkt door de filmpjes van Canada op de achtergrond, veelal in regen of sneeuw, met tussendoor zowaar verlichting van spelende kinderen in het gras. Woorden en soms hele zinnen schieten door het beeld, kritiek op kapitalisme en groei, terwijl tegelijkertijd de filmpjes blijven hangen in begrensde loopjes waaruit geen ontsnappen mogelijk lijkt.

Dit alles duurt maar pakweg veertig minuten en dat is al goed voor een louterende ervaring. SBHT mag heel snel terugkomen voor een avondvullend programma.

20191011_225127

20191011_230041

Het is de tweede avond op rij dat King Gizzard & The Wizard Lizard op het podium van de uitverkochte grote Ronda staan, maar er heerst nog steeds een gezonde spanning in de zaal. Dit is verdomd een grote band geworden!

King Gizzard etc is in korte tijd uitgegroeid tot een fenomeen voor grote zalen. Ze speelden vorig jaar Lowlands aan gort, dat helpt natuurlijk. Maar gek genoeg had ik ze nog niet gezien. Nu is er dan de kans met de tour voor de tweede plaat van dit jaar, Infest the Rats Nest. Dat kan veel kanten op, want de de classic metal van de laatste plaat is totaal anders dan de relaxte psychfolk van de eerste plaat van dit jaar. En dan kan er ook nog gehengeld worden uit 13 eerdere albums, verschenen in slechts vijf jaar.

Voorprogramma ORB doet precies wat een voorprogramma moet doen: de sfeer een beetje neerleggen, zonder de credits van de hoofdact in te pikken. Het viertal geeft een vrij statisch staaltje oldschool psychrock, een beetje in de hoek van Jacco Gardner, leunend tegen The Doors. Prima de luxe allemaal, we bestellen nog een biertje in de inmiddels bomvolle zaal.

King Gizzard & The Lizard Wizard dan, de band met de onmogelijke naam en de totale eclectica in psych-gedrenkte muziekstijl. Metal, folk, psychedelica, kan het schelen, als de tent maar plat gaat. Om de muzikale boodschap er extra in te rammen speelt de band tegenwoordig met twee drummers (net als, de Oh Sees, ooit de grote broer, maar inmiddels ruim voorbijgestoomd).

Gevarieerd is een understatement bij King Gizzard. De band begint vlammend met de haast klassieke hardrock van There is no Planet B, om vervolgens direct lekker door te dampen met I’m in your mind, een ellenlang nummer vol lekker lamlendige psychrock. Heerlijk.

Het publiek gaat er vanaf de eerste seconde tegenaan met lekker ruime maar relaxte mosh. Beetje duwen, beetje trekken, af en toe een crowdsurfer die langs komt, op gegeven moment lekker zitten met zijn allen, en gaan maar weer. Het hakt er stevig in voor de kids en het zuurstofniveau daalt hard. Eén keer help ik iemand die out is naar buiten en even later distantieer ik mij even van een opstootje. Gaat lekker hier.

King Gizzard blijft het voeden, want ook als het volume een stapje terug gaat, gaat de energie omhoog, vooral als de toetsenist met mondharmonica een lekker folky nummer doet en ook zelf even het publiek in duikt. Ik ken alle titels niet, maar op een later moment in de set wel Vomit Coffin en Murder of the Universe, in een grandioos lange kosmisch stomende psychversie, onder gedeclameerde en geprojecteerde teksten van, ja wat eigenlijk? I am electric, I am on charge. And like some ancient geyser I erupt! Absoluut hoogtepunt van de set.

King Gizzard & The Wizard Lizard is het best in de lang uitgesponnen, haast lamlendige instrumentale psychrock. Dan denderen de drums en dan dreunt de bas, terwijl het orgeltje zich door de uitwaaierende gitaren weeft. Wat een feest. Je verwacht het niet van een band met zo’n gebrek aan richting, maar het ontspoort nergens. Het is een avond tussen het knetterende van de Oh Sees en het keutelende van Tame Impala, en daarmee vervelen deze Ozzies nooit.

20191007_212031 knip

Voor setlist zie: https://www.setlist.fm/setlist/king-gizzard-and-the-lizard-wizard/2019/tivolivredenburg-ronda-utrecht-netherlands-739c5619.html

Toen ik nog een Fabertje was maakte ik soms een kleine knapzak klaar, met proviand voor het avontuur. Met een appel, een zakmes, een flesje water en enkele vriendjes maakten we oneindige reizen, te beginnen met een polstok fierljeppend over de eerste sloot. Daarna zagen we wel verder, zolang maar niet de realiteit van de door makke schapen begraasde weilanden ons leidde, maar onze jongensfantasie, vol van vergezichten over verre landen met vreemde volken, heel andere planeten misschien wel.

20191004_215311Wie zijn ogen sluit hoort hierbij een soundtrack van Monomyth. Monomyth is zo’n zeldzame band die het hele idee van liedjes of composities over lijkt te slaan en direct bouwt aan een indrukwekkend oeuvre. Het eerste deel daarvan bestaat uit het fantastische drieluik Monomyth, Further en Exo, albums vol spacerock over ruimtereizen. En nu is er dan Orbis Quadrantis, voor nieuwe ontdekkingsreizen over zee. De release van de plaat werd wegens medische omstandigheden even uitgesteld, maar daar zijn we dan toch, klaar voor nieuwe avonturen.

Monomyth op het podium is soms meer theater dan concert. Eerste nummer Aquilo begint met zwenklichten door de zaal, terwijl ijzingwekkend nauwkeurig een lang intro wordt opgebouwd. Monomyth klinkt vertrouwd en vernieuwd tegelijk: instrumentele trance, straffe ritmes en uiterst gecontroleerde solo’s. Alles is minutieus uitgedacht en wordt ook zo gespeeld.

20191004_222622En daarin horen we dan meteen nieuwe gitarist Boudewijn Bonebakker. Hij verdiende al ruimschoots zijn sporen in Gorefest, maar kan ook prima uit de voeten met de sfeer van Monomyth. Elke complexe solo of riff speelt hij met het ogenschijnlijk gemak van de gitaargod. Hij klinkt niet alleen meteen als de beste gitarist van Nederland, maar ziet er ook nog eens zo uit.

Het is uiterst knap hoe Monomyth instrumentaal hele fantastische werelden op kan bouwen. In de literatuur is de monomyth het template voor de reis en metamorfose van de held, het verhaal waarin hij na een lang avontuur transformeert van jongen tot man. Het zijn de verhalen van Star Wars (ruimte) en Melville (zee). Monomyth als band weet dat beeld geweldig te vangen in muziek. Waar de ruimtereizen van weleer worden verpakt in een soort van spacy gitaartrance, horen we nu veel meer vertraging en nieuwe betekenis. Ik weet ook niet precies hoe ze dit doen, maar het werkt uitstekend. Mijn jongensfantasieën voegen zich naadloos bij deze soundtrack.

Alle nummers van de Orbis Quadrantis komen langs, plus nog wat werk van Exo en Further. De reis duurt vanavond slechts vijf kwartier, vrij kort voor Monomyth, maar de geluidsgrenzen zijn streng bij Ekko tegenwoordig. Maar verdorie, wat een louterend avontuur was het weer.

IMG-20191005-WA0004

20191004_213419 knip

Monolord uit Zweden is in het genre van de ultrazware doom inmiddels een naam waar je niet meer omheen kunt. Net deze week verscheen de nieuwe plaat No Comfort, met prachtig artwork dat in het groot ook de backdrop is op het podium vanavond. Monolord verkent hier nieuwe paden en dat pakt live bijzonder goed uit!

De set bouwt lekker op, met een sterke mix van bekend en nieuw materiaal. Dat geeft de geluidsman gelegenheid om de boel wat in te regelen, met zeker in de tweede helft echt uitstekend geluid, waarbij allerhande subtiele ondertonen blijken te schuilen onder de logge lagen lompe bas en krassende gitaar. Het klinkt allemaal veel helderder, smeriger en gewoon beter dan op de plaat.

Monolord draait gedrieën een machine van onvoorstelbaar volume. De mannen van Monolord zijn ware riffmeisters, maar we horen voortdurend hints naar haast classic metal. Black Sabbath en Deep Purple zijn nooit ver weg. De vorige keer dat ik ze zag was vooral het volume de selling pitch, maar met de gedurfde nieuwe plaat en een doordachte set tilt de band zichzelf nu naar een veel hoger plan. Monolord doet wat bijvoorbeeld ook Yob kan: dikke lagen reverb en superieure riffs als basis voor bezwerende zanglijnen en melancholisch gitaarwerk. Dit is verdomd nog aan toe gewoon heel erg goed!!

Uitsmijter is een oneindig lange versie van Empress Rising, natuurlijk. In één nummer de samenvatting van alles wat de band te bieden heeft aan volume, bezwering, techniek en riff. Na een minuut of tien, of een half uur, of een uur, weet ik veel, lijkt het afgelopen, maar dat is slechts een break naar nóg hoger, harder en straffer. Gelukkig komt er geen toegift meer, want alles is helemaal prima verpletterd zo.

20191001_214331 knip

NMTH was er ook, lees hun verslag hier.

Het is weer back to business in dB’s, na een toch behoorlijk gedenkwaardige DBs-verjaardagsfeest vorig week: prachtig weer, geweldige muziek, letterlijk duizenden bezoekers, bier bijna op, maar euforie voor bands die we al kennen of die we ter plekke ontdekken. Ik was daadwerkelijk geroerd om te zien hoe groot de basis is voor De Basis, want dat zal in de komende tijd hard nodig zijn.

Nu we allemaal weer zijn bekomen is het weer alle ruimte voor het reguliere programma, en zo staan hier vanavond Cosmic Dead en Rainbow Grave. Zei ik bekomen? Dat is voorbij, want vanavond gaan alle remmen er af voor een avondje keiharde spacerock.

Ik kom halverwege de set van Rainbow Grave binnen en zie dat alle kaarten al op tafel liggen. Dit is een verschroeiend harde mix van postpunk en metal, maar met een bijzonder knappe touch van melancholie er doorheen. De zanger is als technicus niet bijzonder goed, maar de emotie is oprecht. De gitarist gaat ziedend hard, leunend op een denderende drummer en bassist. De mateloosheid van het volume doet me wel wat denken aan Pop.1280, ook al zo’n band die totaal eigenzinnig het publiek niet voor zich wil winnen, maar liever overdondert.

Cosmic Dead uit Schotland begint haast achteloos aan de set. De gitarist staat enorm te prutsen, de bassist loopt nog even weg, de synth-man is nogal afwezig, en als we dan kunnen beginnen gaat de drummer nog eens op zoek naar zijn oordopjes. Het lijkt verdomme wel een toneelstuk van Tsjechov. Maar toch kristalliseert het gepiel zowaar uit in een stuk onverwoestbare spacerock. Is dit nu net geïmproviseerd? De bassist heeft er maling aan en staat te hakken alsof hij de nachttrein naar Uranus nog moet halen. Nondeju, dit is nog eens een start!

Na dit eerste nummer rent de synthman annex steelguitar-speler snel naar achteren om euforisch terug te komen met een fles rode wijn, en dan voel je al een beetje aankomen dat dit nog wel eens een avond met een wending kan worden.

Cosmic Dead gaat verder met een werkelijk fantastisch nummer, denderend tot voorbij de buitenste ringen van Saturnus, gedragen door een bezwerend repetitieve zang van de bassist en voortgestuwd tot tijdloze trance. En dan plots komt er een wending naar meer rechttoe-rechtaan metalcore, waar de synthman (die van de fles wijn) de brullende zanger wordt voor de tweede helft van de set.

En dat is een veel wonderlijker fase. Ineens ga ik net zo makkeijk even naar de wc of naar de bar. Het spacet lekker door allemaal, maar de concentratie is bij mij ineens weg. Het is niet zo dat Cosmic Dead te ver opstijgt, eerder dat het te aards wordt. De band speelt nog steeds prima, maar we moeten zelf op zoek naar de samenhang. Soms is het weer een tijdje goed uitgelijnd, maar net zo vaak schiet het alle kanten op, aangejaagd door de immer vrolijke synthman en zanger.

Zo ga ik naar huis met mixed feelings: je zou de Cosmic Dead zo de soundtrack van de eerste reis naar Mars toevertrouwen, maar je loopt wel het risico dat je er bij Pluto achterkomt een verkeerde afslag te hebben genomen. Avontuur verzekerd!

20190920_22493120190920_22033820190920_221816